Worte wie Seepocken an der Seite eines Bootes sie verlangsamen uns sagen uns zu: wir müssen die sein die positiv denken einen Weg hinaus suchen müssen wir wenn jemand zu uns sagt wir seien Worte wie Seepocken an der Seite eines Bootes
so schaut es aus ohne rosa Brille
die Kälte beißt dem Hund ins Ohr, nicht wahr. so ein Mann, sagt eine ältere Frau im Fenster und schläft sogleich wieder ein. Tage wie diese vergehen so schnell, dass man fast aufs Atmen vergisst in der Kälte, welcher Kälte. etwas abseits, am Straßenrand, liegt ein Maulkorb verlassen neben Plastik und Kinderwägen, sogar ein Hund liegt dort und rührt kein Ohr mehr. wer bringt wen um den Schlaf, fragt die ältere Frau jetzt schon im Traum
Sprachlos
die Frau die auf der Straße geht den Mann auf der gegenüberliegenden Seite erblickt der Mann der auf der Straße geht die Frau erblickt die Frau die sich denkt hoffentlich verfolgt er mich nicht der Mann der sich denkt hoffentlich denkt sie nicht dass die Frau die darauf hofft dass er sie nicht der Mann der vermutet dass sie doch die Frau die weitergeht ohne sich umzudrehen der Mann dem die Schamröte ins Gesicht steigt
Slapende handen
als de hond niet uit het raam hing vandaag als witte vlaggen in de wind aan flarden geschoten niets zou zo kalm en vredig zijn in dit huis van jou op deze rug van jou waarin de hond begraven ligt vanaf het begin
De Duits-Iraakse schrijver Abbas Khider werd geboren op 3 maart 1973 in Bagdad. Nadat hij zijn middelbare school had afgerond, studeerde hij twee semesters financiële wetenschappen in Bagdad Vanaf zijn 19e jaar is Abbas Khider in totaal elf keer gearresteerd voor politieke activiteiten tegen het regime van Saddam Hoessein of terwijl hij probeerde te vluchten. Hij werd tussen 1993 en 1995 gemarteld in een Iraakse gevangenis, werd in 1996 vrijgelaten en vluchtte vervolgens naar verschillende landen zoals Jordanië en Libië. In 2000 vond Khider asiel in Duitsland. Hij slaagde voor de Duitse Abitur en studeerde literatuur en filosofie in München en Potsdam. In 2007 kreeg hij de Duitse nationaliteit. In een interview in 2013 verduidelijkte Khider dat zijn werken literatuur zijn waarmee hij de stemming van zijn tijd, zijn generatie, en geen autobiografie probeert weer te geven, en hij voegt er lachend aan toe dat alles erin autobiografisch is, zelfs wat verzonnen is. Door een zekere afstand tot de Duitse taal als zijn nieuwe thuis weet hij “betrokkenheidsliteratuur” te vermijden en de gruwel om te zetten in vrolijkheid. In 2014 gaf Khider een schrijfworkshop in Caïro waar jonge Arabische schrijvers Franz Kafka’s claustrofobische scènes als thema kozen, waarin ze “hun eigen situatie herontdekten. Khider ziet zichzelf als onderdeel van de Duitse samenleving. De problemen van deze samenleving zijn zijn problemen. Hij is nu kritisch, want zelfkritiek mag uiteindelijk. Zijn roman “Ohrfeige” (2016) gaat niet langer over dictaturen, maar over de keerzijde van democratie in Duitsland, zoals blijkt uit situaties die vluchtelingen moeten meemaken die in angst voor deportatie leven. Abbas Khider woont in Berlijn. Sinds 2010 is hij lid van de schrijversvereniging P.E.N.
Uit: Der falsche Inder
»Intercity Express 1511, Berlin-München, über Leipzig, Bamberg, Nürnberg, Ingolstadt. Planmäßige Abfahrt 12 Uhr 57.« Unangenehm blechern die Stimme aus dem Lautsprecher. Ein kurzer Blick auf die große Uhr am Bahnsteig: 12.30. Eine knappe halbe Stunde noch. Ich deponiere meine Zeitung und den Kaffee-zum-Mitnehmen auf der Bank. Noch ein langer Blick durch den Bahnhof Zoologischer Garten. Alles leer. Für einen Moment das Gefühl, auf diesem Bahnhof mutterseelenallein zu sein. Die Menschen sind verschwunden, oder genauer, niemals da gewesen. Alles leer. Alles hell und sauber. Keine Züge, keine Reisenden, keine Lautsprecher. Nichts, nur ich und der leere Bahnhof Zoo, das große Nichts um mich herum. Wo bin ich eigentlich? Was mache ich hier?Wo sind die anderen? Solche Fragen wirbeln durch meinen Kopf wie Trommeln auf einem afrikanischen Fest. Alles leer wie eine endlose Wüste, nackte Berge oder klares Wasser. Aber auch unheimlich wie der Wald nach einem gewaltigen Gewitter. Und meine Fragen laut und dennoch leise, tönend und dennoch stimmlos. Dieses Gefühl dauert ein paar Minuten an, oder waren es mehr als nur ein paar Minuten? Nicht das erste Mal, dass ich die Orientierung verloren habe. Seit einigen Jahren schon erlebe ich ab und zu diesen Wahnsinn. Manchmal habe ich Angst, dass ich eines Tages aus solch einer Wüste in meinem Kopf nicht mehr zurückkehre. Gott sei Dank, die Bahnhofshalle ist noch da und auch die Sprüche an den Wänden: »Mein Spaßvogel ist in seinem Spaß verloren geflogen.« »Simone ist meine Maus.« Auch die Currywurst- und die Hotdogbude sind noch da, die Menschen? 12.40 Uhr. Noch einmal ein Blick über den Bahnhof, aber diesmal ohne Begleitung einer afrikanischen Trommel. Der Bahnsteig voll. Reisende steigen ein oder suchen einen Ausgang. Einige rennen, um den Anschlusszug nicht zu verpassen. Eine Gruppe halbnackter Mädchen und Jungs mit kurzen Hosen und Sonnen-Tops schlendern langsam mit ihren Rucksäcken den Bahnsteig entlang. Beinahe wie eine Schulklasse. Die Mädchen lachen und beleben den Bahnhof mit ihren hellen, lauten Stimmen. Der Gruppe voran ein paar ältere Leute. Wohl die Lehrer. Mit ernsten Gesichtern. Fast alle ziehen schwarze Koffer auf Rollen hinter sich her. Überall auf dem Bahnhof Tauben. Sie haben sogar ihre Nester unter die Dachschräge der Bahnhofshalle gebaut. Eine männliche Taube verführt gerade eine weibliche. Das Männchen breitet seine Flügel aus, zieht sie hinter sich auf dem Boden her, schwänzelt um das Weibchen herum und flirtet mit ihm: »Bak, bak, bak, buk.« Das Weibchen stolziert vor ihm auf und ab wie eine Königin,mit hoch erhobenem Kopf.“
„Vergeblich hatte Senator Mann versucht, seinen ältesten Sohn für die Familienfirma und den Kaufmannsberuf zu gewinnen. Auch eine Reise zu Verwandten nach Sankt Petersburg konnte den 13-Jährigen nicht für den Fernhandel begeistern. Schon als Schüler schickte Heinrich Gedichte und Erzählungen an Zeitungen und Zeitschriften. In der Schule, dem Katharineum in der Königstraße, fand er kaum Anregungen. Nach der Obersekunda verließ er die Schule und begann im Oktober 1889 eine Buchhandelslehre in Dresden. Die Arbeit empfand er als stumpfsinnig, genoss aber das kulturelle Leben der sächsischen Hauptstadt. Er las Heine, Fontane und bald auch Nietzsche. Seine Zukunft sah er vage als »Verleger – Redakteur -Schriftsteller«. Als die Zeitschrift Gesellschaft im Herbst 1890 ein Gedicht von ihm abdruckte, nannte er dies seinen ersten Schritt in die Öffentlichkeit. Im Herbst 1890 entstand die autobiographische Novelle Haltlos über einen jungen Mann aus gutem Hause, der im Buchhandel arbeitet und eine Affäre mit einer Verkäuferin hat. Erlebnisse oder Wünsche verwandelte er in Literatur – das war sein Weg. Im August 1891 trat er als Volontär in den Verlag von Samuel Fischer in Berlin ein. Um die neue Situation zu begutachten, führte der Vater ein Gespräch mit dem Chef des Hauses. Aus Heinrichs Sicht war das (unbezahlte) Volontariat nur Mittel zum Zweck: »Hauptsache Berlin«. In seinen Erinnerungen schreibt Heinrich Mann, der Vater habe seine literarischen Pläne auf dem Totenbett gebilligt, aber als der Senator starb, hielt sich der älteste Sohn noch in der Hauptstadt auf. Immer wieder hat Heinrich Mann kleine Geschichten erfunden, um das Bild seines Lebens auszuschmücken. Der Vater hatte in seinem Testament vom 30.Juni 1891 ausdrücklich gewünscht, seine Frau möge den »Neigungen meines ältesten Sohnes zu einer so genannten literarischen Tätigkeit« entgegentreten. Nach dem Tod des Vaters musste Heinrich keine Rücksicht mehr nehmen, er sprach von seiner »Freilassung« und gab sich seinem ungezügelten Bummelantenleben hin Ein kurzes Zwischenspiel als Gasthörer an der Berliner Friedrich-Wilhelm-Universität war eher ein mondäner Zeitvertreib. Sein Wissen bezog er aus den Feuilletons, wie er seinem einstigen Mitschüler Ludwig Ewers gegenüber zugab. Im Januar 1892 erlitt Heinrich Mann einen Blutsturz, seine Lungen waren stark angegriffen. Er musste sich nach Wiesbaden in ein Sanatorium begeben, und so endete die Berliner Zeit sehr plötzlich. Da die Erkrankung alle Züge einer Krise, ja eines Zusammenbruchs aufwies, muss man darin eine Reaktion auf das Ableben des Vaters und den unerledigten Konflikt mit ihm sehen. Krankheiten, Nervenleiden und Erfahrungen in Sanatorien bestimmten sein Leben in den nächsten Jahren.“
Manfred Flügge (Kolding, 3 maart 1946) Heinrich en Thomas Mann in 1902
Pak mijn Hand. We zijn met z’n tweeën in deze grot. Het geluid dat je hoort is water; je zult het voor altijd horen. De grond waarop je loopt is rots. Ik ben hier al eens geweest. Mensen komen hier om geboren te worden, te ontdekken, te kussen, om te dromen en te graven en te doden. Kijk uit voor de modder. De zomer waait binnen met een handvol paarden en rozen; De herfst met het geluid van brekend geluid; winter duwt zijn lege mouw door het duister van je keel. Je leert padden van diamanten, de vuist van de palm, liefde van het zweet van liefde, vallen van vliegen. Er zijn duizend afvloeiingen. Ik ben hier al eens geweest. Een keer volgde ik de draad die door een stem werd uitgerold en toen ik terugkwam, waren mijn nagels uitgegroeid tot klauwen. Ooit viel ik van een afgrond. Ik heb ooit goud gevonden. Ooit struikelde ik over een moord, de magere delen van een meisje. Loop door, blijf lopen, er hangen bijlen boven ons. Kijk uit voor af en toe beetjes en bubbels van licht, verjaardagen voor jou, dingen die je herkent: jezelf, een ander. Kijk uit voor de modder. Luister naar klokken, naar bedelaars. Iets met vleugels stiet ooit tegen mijn borst. We zijn hier met z’n tweeën. Raak me aan.
Vertaald door Frans Roumen
Lisel Mueller (8 februari 1924) – 21 februari 2020)
“Op mijn zevende jaar oordeelden mijn ouders het raadzaam mij naar een school, ‘het hok van Wampier’, te zenden, aldus genoemd naar de hoofdonderwijzer, de heer Wampier. Naar aanleiding van deze gebeurtenis kwam de heer Wampier ons persoonlijk opzoeken, een gebeurtenis die mij diep in het geheugen is gebleven. Wampier immers was, naar de getuigenis van mijn drie broers en Johanna, die allen op dezelfde school waren, de meest wreedaardige en onmenselijke tiran die ooit uit Gods hand was voortgekomen. Hij scheen eens met één slag drie jongetjes uit de eerste klas te hebben doodgeslagen, hetgeen voorzeker – uit sportief oogpunt – een prestatie mag genoemd worden. En dat Jan Duifjeshuis het vorig jaar aan influenza gestorven was, daar geloofde niemand van de jongens bij Wampier aan. Christiaan van Noordt – een zeer geloofwaardige knaap – wist zelfs met zekerheid te vertellen dat Wampier – en niemand anders dan Wampier – hierin de hand moest hebben. Mijn broeder Vincent zei mij dat hij ‘het feit op zich’ niet zo erg vond, een mens in drift doet dingen waar hij later spijt van heeft, maar om met een bedroefd gezicht in de begrafenis vlak achter de kist te lopen, zie, dat was min. Ik beefde over al mijn leden toen ik aan deze woesteling werd voorgesteld, hoewel de eerste aanblik mij buitenmate opluchtte; zeker, hij was natuurlijk een harteloze wildeman, doch zoals hij daar op de punt van zijn stoel gezeten mij door zijn nikkelen brilletje toeknipte, scheen hij mij toch van alle wildemannen de meest zachtzinnige. Gelukkig lichtte Vincent mij later in dat dit alles slechts schijn was; eenmaal in zijn macht, zou deze man zich in zijn ware gedaante ontpoppen. Het hok van Wampier' was een groot gebouw in de Veerstraat, geheel in rode steen opgetrokken, wat het iets bloeddorstigs gaf. Boven op de gevel stond een bronzen man met een vaantje in de hand, die Ijzeren Hendrik genoemd werd. Wat de betekenis van Ijzeren Hendrik en inzonderheid van het vaantje was, heb ik nooit geheel kunnen achterhalen. Er bestond een groot aantal verhalen daaromtrent, waaronder het opmerkelijkste wel was dat hij op de eerste dag van de grote vakantie met het vaantje placht te zwaaien en daarbij het linkerbeen vooruit plaatste. Hoe dikwijls hebben wij niet op het aangeduide uur aan de overkant van de straat gestaan om ons te verheugen over zijn meevoelend hart. 'Het is jammer,' zeiden de grote jongens dan na een uur, 'Hendrik doet 't dit jaar niet.' En hoe heerlijk was het om er ten slotteachter te komen’, en de traditie tegenover de kleine jongens hoog te houden. Zo viel de school van Wampier in twee leeftijdsgroepen uiteen, zij die er wel aan geloofden en zij die er niet aan geloofden. ‘Hij gelooft nog aan Hein’, was trouwens in Dordrecht de korte aanduiding van een stumperd, een onnozele.“
Godfried Bomans (2 maart 1913 – 22 december 1971) Portret door Jan van ’t Hoff, 2001
Draag schoenen. Als ze veters hebben, zorg er dan voor dat ze vastgebonden zijn. Kies een richting en ga. Twee voeten, spring over stoepgaten, stop dan en raap een steen op. Snuffel niet in de brievenbus van je buren (je zult in de problemen komen als je gepakt wordt.) Woef, blaf, woef, blaf, woef, blaf, woef: vraag voordat je die hond aait. Die stok zou een nieuwe plaats kunnen gebruiken. Onthoud, waar je begonnen bent, is je bestemming. Want een blokje om is een rondje (zelfs als het echt een vierkant is). Terugkomend bij je voordeur, zul je een andere persoon zijn als je thuis komt.
Zoals de schemering de stammen vervaagt maar zelf nog vager is zo hangt een dunne groene mist tussen de nog te volgen takken.
Geen mens dan wij. Hoor onze stappen: zoals gewoonlijk doelgericht en tegelijk zo vederlicht. Zin om te leven klinkt erin en ook iets van de nieuwe plicht om oude onrust af te vlakken.
Maar ’t is mij liever als verwarring ons straffe lopen onderbreekt. Hoor hoe een haan de maan toeschreeuwt. Zie uit die boom zijn pluimstaart hangen.
Genezen
Toen uit het schimmenrijk ik was teruggekomen vielen de blaadren van de bomen, stond hun skelet alweer te kijk.
Tegen een mast van roestvrij staal klepperen hel twee nylon koorden, geluid dat je als kind nooit hoorde. Toen stond er nog een houten paal en woei de wind ook uit een noorden dat minder kil leek, minder schraal.
Toch dreven op het water schotsen wanneer het later winter werd. De haven werd ermee versperd als nu mijn schrijftafel met slordige papieren rotsen vol dreiging, woede en verwijt, die ik weer slim en koel bestrijd.
Ik ben, kortom, geheel terug. God hielp mij toch de brug weer over, de ijzige bedoening in van leven-met-een-zin.
Meeuw
Een onverzettelijke speelbal, rijdt de meeuw op golf na golf, de snavel in de wind, zoals een kind hem op papier verzint.
Zijn oog kijkt roerloos om zich heen, naar voren en tegelijk opzij. De broodheer ziet hij ook meteen.
Zwijgend of krijsend, in de lucht zie ik hem later zoals hij toch maar liever is:
tegen de wolken als een vis in het doorzichtigst water.
De Vlaamse schrijver Bart Koubaa (pseudoniem van Bart van den Bossche) werd geboren op 28 februari 1968 in Eeklo. Zie ook alle tags voor Bart Koubaa op dit blog.
Uit: Het leven en de dood van Jacob Querido
“Op 23 augustus 1630 stond Jacob Querido op het halfdek van De Gouden Salamander toe te kijken hoe een zwartbonte koe door vier matrozen vanuit een schuit aan boord van het schip werd gehesen, boven de kuil werd geduwd en er licht heen en weer slingerend in verdween. Op de schuit waarboven mantelmeeuwen in een zilvergrijze wolkenhemel opgewonden krijsten, stonden nog drie koeien zij aan zij te wachten om onder Hollandse aanmoedigingskreten in het ruim te worden geladen, terwijl in de verte, tussen een walvisvaarder en een ander compagnieschip dat ook deel uitmaakte van het kleine konvooi waarmee De Gouden Salamander naar Brazilië ging zeilen, een kloeke stier door twee aangeschoten Duitse en twee Deense soldaten in een sloep naar de driemaster werd geroeid. Vlak voor de sloep de ronde romp van het schip bereikte, wist de stier zich echter los te wringen van de twee Duitse soldaten die hem in bedwang hielden en sprong hij in het water, waarbij hij de dronken Duitsers meetrok in het paarlemoeren sop. De in paniek geraakte stier brulde onafgebroken en spartelde woest tussen de bevoorradingssloepen en de kleine bootjes van de zoetelaars die drank, tabak en suikerwaren aan de aangemonsterde bemanning probeerden te slijten. Een paar tellen ging hij kopje-onder en steeg direct daarna als een driftig zeemonster uit de zee op om naar adem te happen terwijl de twee Duitse soldaten zich vastklampten aan een roeispaan die hun werd aangereikt. Ondanks zijn agitatie en een aanzwellende noordoostenwind slaagde de stier erin het eiland te bereiken, waar hij het zilte water en het schuim van zich afschudde. Hij stampte zijn rechtervoorpoot een paar keer in het fijne zand en begon te slalommen tussen soldaten, matrozen, familieleden van de bemanning, werklieden, bedelaars, koeien, pluimvee, varkens en schapen, tonnen en kisten tot hij een jonge schilder, die zich niet op tijd uit de voeten had kunnen maken, met ezel en al in de lucht slingerde, waarbij het doek, waarop enkel wat blauw was aangebracht, aan zijn horens werd gespietst. Drie van de vier met stomheid geslagen matrozen op De Gouden Salamander lieten de gespannen touwen spontaan los, waardoor de andere matroos in de hoogte schoot en de zwartbonte koe fel en angstig loeiend naar beneden viel en de schuit met de soldaten en de twee andere koeien deed kapseizen. Terwijl de soldaten haar probeerden te bevrijden van het lederen draaghengsel waarin ze verstrikt zat, sprong de bootstimmerman van De Gouden Salamander overboord om de andere koeien te redden. De hele rede was in rep en roer, overal werd geroepen, gevloekt en getierd, er werden zelfs een paar schoten gelost in de ijzeren lucht en in de richting van de vluchtende stier die met het doek van de schilder op zijn horens af en toe stilhield om het canvas vruchteloos van zich af proberen te werpen en te kijken in welke richting hij het best verder kon rennen. Op zee, tussen de dansende masten en zeilen, het krakende hout en de klotsende golven, waren ondertussen alle activiteiten gestaakt en stonden matrozen, soldaten, werklui, vrouwen en kinderen en officieren en onderofficieren het schouwspel stomverbaasd en hoogst belangstellend gade te slaan.”
Bart Koubaa (Eeklo, 28 februari 1968) Bart Koubaa, getekend door Peter van Dongen
Mijn lief, terwijl we praatten Hebben ze het dak verwijderd. Toen Begonnen ze aan de muren, Het glas van de ruiten uit het hout Te rukken, als tanden. Maar jij praatte kalm verder, Jouw voorbeeld van beleefdheid Dwong me om te antwoorden.: Toen we de laatste lettergreep Bereikten, onze posities Bijna accepteerden, zag ik dat De vloerdelen waren verdwenen: Het was klei waarop we stonden.
Vertaald door Frans Roumen
John Montague (28 februari 1929 – 10 december 2016)
Uit: De wetten van water (Stillicide, vertaald door Jona Hoek)
“De droom is als een droge mond. Het gesuis in het oortje bracht Branner bij zinnen, en hij zag de rode stip knipperen op de omgevingsscanner in zijn hand. Zo tegen de wilg bij de vijftigmetergrens aangedrukt was hij gedeeltelijk tegen de regen beschut. De regen kwam met bakken omlaag. Temperde het ochtendlicht. De afleiding was een verademing. Toen hij de woorden van de dokter hoorde, klonken ze alsof ze onder water werden uitgesproken. Waren nadien elke seconde in omvang en soliditeit toegenomen. Leken nu te tikken tegen de schaal van de droom die hij al weken had. Een herhaling waartegen hij zich bij het slapen schrap zet. De droom lijkt inmiddels een waarschuwing. ‘Ik heb het gezien,’ zei Branner in zijn microfoontje. Hij zag hoe de rode stip over de scanner gleed, aarzelde en toen schijnbaar tot rust kwam. Hoe een lichte condens aan de randen van het scherm ontstond. Je kon op geen enkele manier weten wat de rode stip was, maar het was in de sector en groot genoeg om de sensoren te activeren. Hert. Hond. Mens. Als het nog leefde en aanwezig was wanneer de watervracht passeerde, zou het afweergeschut van de trein automatisch vuren. Ze namen nu geen enkel risico meer. Aanvallen op de spoorlijn waren toegenomen. Branner stond voor de keuze om uit de buurt te blijven of om zelf het gevaar te neutraliseren. Hij kon schieten, of, als hij het als ongevaarlijk kon beoordelen, het bij de toren melden en dan konden zij het geschut van de trein uitschakelen. ‘Kun je er komen?’ De stem van de brigadier klonk door het oortje, door het tikken van de regen tegen Branners capuchon. ‘Ik kan er komen,’ antwoordde Branner. Het was redelijk dichtbij. Aan de andere kant van het spoor. ‘Laat het geschut van de trein het pakken,’ zei de brigadier. Branner voelde hoe het oude litteken op zijn kaak lichtjes aan de voering van zijn capuchon bleef haken. ‘Nee, ik ga wel.’ Het zal een dier zijn, dacht Branner. Het hoeft niet onnodig te sterven. De druppels kwamen samen en vielen log van de lange wilgenbladeren. Branner controleerde zijn geweer en liep de regen in.”
De Engelse dichter, schrijver en academicus Philip Gross werd op 27 februari 1952 geboren in Delabole in het noorden van Cornwall, vlakbij de zee, als het enige kind van Juhan Karl Gross, een Estse vluchteling in oorlogstijd, en Jessie, dochter van de plaatselijke dorpsschoolmeester. Hij groeide op en werd opgeleid in Plymouth. Op de lagere school begon hij verhalen te schrijven en in zijn tienerjaren begon hij ook met poëzie. Hij studeerde aan de Universiteit van Sussex, waar hij zijn BA in het Engels behaalde. Hij werkte voor een correspondentieschool en in verschillende bibliotheken, aangezien hij een diploma als bibliothecaris behaalde. Sinds het begin van de jaren tachtig is hij freelance schrijver en schrijfdocent en meer recentelijk bekleedde hij functies aan verschillende universiteiten. Toen hij in Bristol woonde, begon hij als workshopleider rond te reizen op scholen in Groot-Brittannië en later ging hij naar Bath Spa University om Creative Studies te doceren. In 2000 trouwde hij met zijn tweede vrouw, Zélie. In 2004 werd hij benoemd tot Professor of Creative Writing aan de University of Glamorgan, nu de University of South Wales, een functie die hij nog steeds bekleedt. In 2009 ontving hij de T.S. Eliot Prize voor de dichtbundel, “The Water Table”. Hij heeft verschillende poëziewedstrijden gejureerd. In de zomer van 2015 was hij writer in residence op het Poetry on the Move internationale festival aan de Universiteit van Canberra. Philip Gross publiceerde o.a. de dichtbundels “The Ice Factory”, “Cat’s Whisker”, “The Son of the Duke of Nowhere”, “I.D”., “The Wasting Game” – allemaal verzameld in “Changes of Address: Poems 1980-98”. Tot de tien romans van Gross voor jongeren behoren “Going For Stone”, “The Lastling” en “The Storm Garden”. Hij heeft ook toneelstukken geschreven, werk voor de radio, een kinderopera en in 2015 “The King In The Car Park”, een schoolcantate over de dood en herbegrafenis van Richard III, naar een partituur van Benjamin Frank Vaughan. Hij heeft veelvuldig samengewerkt met musici, schilders, dansers en andere schrijvers. Zijn gedichten en geschriften over poëzie verschijnen in een breed scala aan bladen en tijdschriften.
The Boat Made of Poem
sings and hums and talks and whispers to itself. It never sleeps. It groans, it shudders to the rhythm of the waves. Its timbers creak in the language of every port it has put into – the backchat, the patois, the babble, the Babel, the smuggled rich lingo of each dockside bar. But hush: don’t tell the captain or the bosun or the loosely rhyming crew:
there’s really nothing to it, poetry, just air, hot air and paper, oh, and skill and love and hope, between them and the deep dark silent sea.
The Duke Of Nowhere
I was the son of the Duke of Nowhere. Nowhere was home. The first sound I remember
was engines sawing steam, the butt and squeal of wagons full of clunk
shunted cruelly. Lifted to the window sill I had my first sight of our exile
as I thought: Here, me,
watching . . . There, trains going away . . .
*
He was living incognito but his secret was safe with me.
I was the solitary heir to everything he never once mentioned. I guessed
from his brooding, his whole silent days, it must be vast. The lost estates
grew vaster in the weeks, then months, he went away and stayed.
* Beyond the roofs, beyond the dockyard wall were cranes, then the edge of the world.
On a clear day I could watch grey frigates climb it and slip over. I woke one night
to singing in the streets that suddenly grew small as all the hooters of the fleet
brawled up together, blurting Home . . . as if any such place
existed, over the horizon, anywhere.
Borrowed Light
Sunup in the financial quarter, sheer mirrorglass empires lit each by each other’s light
reflected. Cool moon-brightness, each transaction stripping some heat out in passing it on:
value subtracted: that blue-silvery face to my north-west now, too fiercely pale to look at—
De Franse dichter en schrijver Victor Hugo werd geboren in Besançon (Franche-Comté) op 26 februari 1802. Zie ook alle tags voor Victor Hugo op dit blog.
Uit: Les Miserables (Vertaald door Isabel F. Hapgood)
“When Jean Valjean left the Bishop’s house, he was, as we have seen, quite thrown out of everything that had been his thought hitherto. He could not yield to the evidence of what was going on within him. He hardened himself against the angelic action and the gentle words of the old man. “You have promised me to become an honest man. I buy your soul. I take it away from the spirit of perversity; I give it to the good God.” This recurred to his mind unceasingly. To this celestial kindness he opposed pride, which is the fortress of evil within us. He was indistinctly conscious that the pardon of this priest was the greatest assault and the most formidable attack which had moved him yet; that his obduracy was finally settled if he resisted this clemency; that if he yielded, he should be obliged to renounce that hatred with which the actions of other men had filled his soul through so many years, and which pleased him; that this time it was necessary to conquer or to be conquered; and that a struggle, a colossal and final struggle, had been begun between his viciousness and the goodness of that man. In the presence of these lights, he proceeded like a man who is intoxicated. As he walked thus with haggard eyes, did he have a distinct perception of what might result to him from his adventure at D—-? Did he understand all those mysterious murmurs which warn or importune the spirit at certain moments of life? Did a voice whisper in his ear that he had just passed the solemn hour of his destiny; that there no longer remained a middle course for him; that if he were not henceforth the best of men, he would be the worst; that it behoved him now, so to speak, to mount higher than the Bishop, or fall lower than the convict; that if he wished to become good he must become an angel; that if he wished to remain evil, he must become a monster? Here, again, some questions must be put, which we have already put to ourselves elsewhere: did he catch some shadow of all this in his thought, in a confused way? Misfortune certainly, as we have said, does form the education of the intelligence; nevertheless, it is doubtful whether Jean Valjean was in a condition to disentangle all that we have here indicated. If these ideas occurred to him, he but caught glimpses of, rather than saw them, and they only succeeded in throwing him into an unutterable and almost painful state of emotion. On emerging from that black and deformed thing which is called the galleys, the Bishop had hurt his soul, as too vivid a light would have hurt his eyes on emerging from the dark. The future life, the possible life which offered itself to him henceforth, all pure and radiant, filled him with tremors and anxiety. He no longer knew where he really was. Like an owl, who should suddenly see the sun rise, the convict had been dazzled and blinded, as it were, by virtue.”
Victor Hugo (26 februari 1802 – 22 mei 1885) Portret door Léon Bonnat, 1879
I. Paarse aders en ouderdomsvlekken op de slapen, Plus schoenen met gebarsten lak. Bedienden eleganter dan hun gebieders.
Bedienden zijn er niet meer, alleen Een werkend stel dat hier gratis mag wonen, Omdat de vrouw poetst en kookt, Maar toch loon krijgt. Voor Het helpen op feestjes.
De gastheer proost op “onze helpers”, En alles lijkt alsof het nog is zoals het vroeger was: Met de gevel, ondersteund door pilaren, De tuin die een gepensioneerde nog steeds verzorgt.
II. Dames en heren, Die worden uitgenodigd voor het diner, praten over de tijd, Toen de villa werd gebouwd: “De gevel en pilaren bij de ingang Zouden nu weg moeten, Dan zou het een modern huis zijn. “
Uit: Origins: A Memoir (Vertaald door Catherine Temerson)
“My research began with a false start: an experience I had at age thirty, an experience I should never have had. In fact, none of the protagonists should have had it. In the past, whenever I wanted to bring it up, I managed to persuade myself it was still too soon. Of course it is not too soon now It is almost too late. It was a Sunday, a Sunday in the summer, in a village in the Mountains. My father had died shortly before dawn, and I had been given the most painful task imaginable—to go to my grandmother’s and hold her hand when she was told she had just lost a son. My father was her second child, and we had agreed that my uncle, her eldest son, would phone her to give her the news. Told this way, things have a semblance of normality. But in my family, normality is always an illusion. For instance, before that summer I had seen this uncle, who had just turned sixty-seven, only once before in my life. So I had come in the morning, and my grandmother had clasped me in her arms for a long time, as she always did. Then, inevitably, she asked the question I dreaded most: “How is your father doing this morning?” I had prepared an answer, coaching myself on my way over. “I’ve come directly from the house. I didn’t stop by the hospital …” This was both the absolute truth and the most horrid lie. A few minutes later the telephone rang. Normally I would have hurried to answer it so my grandmother would be spared the effort of getting up. On that day, I just asked if she wanted me to answer for her. “If you could just bring the phone closer to me …” I moved it closer, picked up the receiver, and handed it to her. I couldn’t hear what was being said on the other end, but I’ll never forget my grandmother’s response. “Yes, I’m sitting down.” My uncle was afraid that she might be standing and might fall to the ground after hearing what he was going to tell her. I also remember the look in her eyes as she said, “Yes, I’m sit-ting down.” It was the look of someone condemned to death who has just seen the gallows looming in the distance. Later, when I thought about it, I realized it was probably she who had advised her children to make sure a person is sitting down before announcing devastating news. As soon as her son asked the question, she knew to expect the worst. We cried, she and I, sitting side by side, holding hands, for a long time. Then she said to me, “I still expected to hear that your father had regained consciousness.” “No. From the minute he collapsed, it was over.”
Mijn ouders hielden me weg bij kinderen die ruw waren
Mijn ouders hielden me weg bij kinderen die ruw waren en die met woorden als stenen gooiden en gescheurde kleren droegen. Hun dijen waren zichtbaar door lompen. Ze renden op straat En klommen over rotsen en kleedden zich uit bij akkerbeekjes.
Ik was banger voor hun ijzeren spieren dan voor tijgers En hun rukkende handen en hun knieën strak om mijn armen. Ik was bang voor de bittere grofheid van die jongens Die mijn gelispel imiteerden op de weg achter me.
Ze waren lenig, ze sprongen achter heggen tevoorschijn Zoals honden die naar onze wereld blaffen. Ze gooiden modder En ik keek een andere kant op, deed alsof ik glimlachte, Ik wilde ze graag vergeven, maar ze glimlachten nooit.
Vertaald door Frans Roumen
Stephen Spender (28 februari 1909 – 16 juli 1995) Portret door Wyndham Lewis, 1969
