William Wordsworth, Hervé Bazin, Jens Peter Jacobsen, Roger Lemelin, Donald Barthelme, Gabriela Mistral, Johannes Mario Simmel, Flora Tristan

De Engelse dichter William Wordsworth werd geboren op 7 april 1770 in Cumberland. Hij verloor op jeugdige leeftijd zijn ouders en groeide op in het mooie, ruige landschap van het merengebied in het noordwesten van Engeland. Na een studie aan de universiteit van Cambridge, trok hij naar Frankrijk. Hier werd hij een fervent aanhanger van de Franse revolutie en hij werd hopeloos verliefd op Annette Vallon. Uit deze relatie werd in 1792 hun dochter Caroline geboren. Wegens geldgebrek vertrok hij weer naar Engeland, maar hij bleef Annette Vallon en zijn dochter financieel zo goed mogelijk ondersteunen. Ook een rol speelde het feit dat de Franse revolutie was ontaard in een bloedbad. Wordsworth raakte in een langdurige crisis van schuld en berouw en in een zoektocht naar zijn eigen identiteit als mens en als dichter. Zijn zus Dorothy stond echter volop achter hem en steunde hem waar zij kon. Zijn hechte vriendschap met collega-dichter Samuel Taylor Coleridge hielp hem er weer bovenop. De vriendschap tussen Wordsworth en Coleridge leidde tot een gezamenlijk werk: Lyrical Ballads, dat in 1798 werd gepubliceerd. Deze publicatie wordt in Engeland gezien als het begin van het (korte, maar invloedrijke) tijdperk van de Romantiek. Diverse zaken overschaduwden zijn leven: een dierbare broer verdronk en twee van zijn kinderen stierven, waardoor hij ook zijn eigen dood ging vrezen. Zijn inspiratie nam hierdoor af, wat nog erger werd door een ruzie met Coleridge, die bijna leidde tot een definitieve breuk. Hoewel hij inmiddels succesvol en gerespecteerd was, werd hij een in wezen ongelukkig en somber mens.

To a skylark

Ethereal minstrel! pilgrim of the sky!
Dost thou despise the earth where cares abound?
Or, while the wings aspire, are heart and eye
Both with thy nest upon the dewy ground?
Thy nest which thou canst drop into at will,
Those quivering wings composed, that music still!

To the last point of vision, and beyond,
Mount, daring warbler! -that love-prompted strain,
(‘Twixt thee and thine a never-failing bond),
Thrills not the less the bosom of the plain:
Yet mightst thou seem, proud privilege! to sing
All independent of the leafy Spring.

Leave to the nightingale her shady wood;
A privacy of glorious light is thine,
Whence thou dost pour upon the world a flood
Of harmony, with instinct more divine;
Type of the wise who soar, but never roam;
True to the kindred points of Heaven and Home!

She was a Phantom of delight

She was a Phantom of delight
When first she gleamed upon my sight;
A lovely Apparition, sent
To be a moment’s ornament;
Her eyes as stars of Twilight fair;
Like Twilight’s, too, her dusky hair;
But all things else about her drawn
From May-time and the cheerful Dawn;
A dancing Shape, an Image gay,
To haunt, to startle, and waylay.

I saw her upon nearer view,
A Spirit, yet a Woman too!
Her household motions light and free,
And steps of virgin-liberty;
A countenance in which did meet
Sweet records, promises as sweet;
A Creature not too bright or good
For human nature’s daily food,
For transient sorrows, simple wiles,
Praise, blame, love, kisses, tears, and smiles.

And now I see with eye serene
The very pulse of the machine;
A Being breathing thoughtful breath,
A Traveller between life and death;
The reason firm, the temperate will,
Endurance, foresight, strength, and skill;
A perfect Woman, nobly planned,
To warn, to comfort, and command;
And yet a Spirit still, and bright
With something of angelic light.

William Wordsworth (7 april 1770 – 23 april 1850)

De Franse schrijver Hervé Bazin werd geboren in Angers op 7 april 1911. Bazin had een moeilijke jeugd in een vrome, burgerlijke familie en verzette zich tegen zijn autoritaire moeder. Hij liep vaak van huis weg en rebelleerde tegen zijn katholieke opvoeding. Toen hij 20 jaar was verbrak hij de contacten met zijn familie helemaal. In 1946 richtte hij het tijdschrift La Coquille op en hij kreeg de Prix Apollinaire voor zijn eerste dichtbundel. Op aanraden van Paul Valéry ging hij proza schrijven. De conflicten met zijn moeder verwerkte hij in zijn bekendste roman Vipère au poing.

Uit : Vipère au poing (1948)

« Elle avait aussi de minuscules trous de nez, ma vipère, et une gueule étonnante, béante, en corolle d’orchidée, avec, au centre, la fameuse langue bifide – une pointe pour Eve, une pointe pour Adam –, la fameuse langue qui ressemble tout bonnement à une fourchette à escargots.

Je serrais, je vous le redis. C’est très important.

C’était aussi très important pour la vipère. Je serrais, et la vie se fatiguait en elle, s’amollissait, se
laissait tomber au bout de mon poing en flasque bâton de Moïse. Des sursauts, bien sûr, elle en avait, mais de plus en plus espacés, d’abord en spirale, puis en crosse d’évêque, puis en point d’interrogation. Je serrais toujours. Enfin, le dernier point d’interrogation devint un point d’exclamation, lisse, définitif et ne frémissant même plus de la pointe. Les topazes s’éteignirent, à moitié recouvertes par deux morceaux de taffetas bleuâtres. La vipère, ma vipère, était morte ou, plus exactement, pour moi, l’enfant, elle était retournée à l’état de bronze où je l’avais trouvée quelques minutes auparavant, au pied du troisième platane de l’allée du pont.

Je jouai vingt minutes avec elle, la disposant à ma fantaisie, tripotant, maniant ce corps sans membres d’infirme parfait. Rien n’est si bien mort qu’un serpent mort. Très vite, elle perdit toute allure, cette loque, elle perdit tout métal. Elle s’obstinait à me montrer cette couleur trop claire du ventre, que, par prudence, toutes les bêtes dissimulent jusqu’à la mort – ou jusqu’à l’amour. »

Hervé Bazin (7 april 1911 – 17 februari 1996)

De Deense dichter en schrijver Jens Peter Jacobsen werd geboren op 7 april 1847 in Thisted. Hij was een aanhanger van Darwin en vertaalde diens werk in Het Deens. Op grond van Darwins evolutieleer ontwikkelde Jacobsen zich na zware twijfels en een ongelukkige liefde tot een uitgesproken atheïst. Zowel Arnold Schönberg als Gustav Mahler zetten liederen van Jacobsen op muziek. Zijn poëzie had grote invloed op bijvoorbeeld Rainer Maria Rilke en Stefan George. Ook Thomans Manns novelle “Tonio Kröger” is duidelijk door Jacobsens Niels Lyhne beïnvloed.

Uit: Niels Lyhne

“Sie hatte die schwarzen, strahlenden Augen der Blider mit den feinen, schnurgeraden Brauen; sie hatte ihre stark geformte Nase, ihr kräftiges Kinn und schwellenden Lippen. -Den seltsam schmerzlich-sinnlichen Zug um die Mundwinkel und die unruhigen Kopfbewegungen, das hatte sie auch geerbt; aber ihre Wange war bleich, ihr Haar war weich wie Seide und schloß sich lind und glatt den Formen des Kopfes an. So waren die Bliders nicht; ihre Farben waren Rosen und Bronze. Das Haar war widerspenstig und kraus dick wie eine Mähne; und dann hatten sie die vollen. tiefen, biegsamen Stimmen, die deutlich die Familien Traditionen von den lärmenden Jagdzügen der Väter, von feierlichen Morgenandachten und tausenderlei Liebesabenteuern unterstrichen.

Ihre Stimme aber war matt und klanglos.

Ich erzähle von ihr, so wie sie im Alter von siebzehn Jahren war; einige Jahre später, als sie verheiratet war, hatte ihre Stimme mehr Fülle, die Farbe der Wangen war frischer, und das Auge war matter geworden, zugleich aber erschien es größer und dunkler. … “

Jens Peter Jacobsen (7 april 1847 – 30 april 1885)

De Canadese schrijver en essayist Roger Lemelin werd geboren op 7 april 1919 in Quebec. Hij debuteerde in 1944 met de roman Au pied de la pente douce. Van 1944 tot 1952 was hij correspondent bij de bladen Time en Life. Zijn tweede roman, Les Plouffe, werd een groot succes en ook bewerkt voor zowel de radio als de televisie. Van 1972 tot 1981 werkte Lemelin o.a. als redacteur bij La Presse.

Uit : Les Plouffe

« Été 1938.
– À ce soir, monsieur Ovide! Au championnat! Cheerio!
Rita Toulouse le salua de la main et rejoignit le groupe des jeunes filles qui se précipitaient vers l’autobus. La manufacture de chaussures était maintenant un bâtiment silencieux d’où s’échappaient les ouvriers en tumulte. Ovide Plouffe, le tailleur de cuir, ne participait pas à leur débandade tapageuse. Il restait cloué au trottoir dans l’attitude avantageuse d’un ténor d’opéra. Chétif, malingre, habillé comme un comptable, il n’avait pas l’air d’un ouvrier; mais sa prédilection pour l’opéra réussissait à lui donner l’apparence des héros de son imagination.

Il tenta de mettre de l’ordre dans sa bonne fortune insolite. « À ce soir, monsieur Ovide! » Incroyable! Rita Toulouse, blonde, jolie, bien tournée, faisait le relevé des chaussures taillées dans le département d’Ovide. À vingt-huit ans, le religieux Ovide n’avait jamais éprouvé un désir aussi impérieux de connaître les femmes, avec qui il s’était toujours senti désespérément maladroit. Mais, Rita Toulouse! Pour la convaincre de l’accompagner un soir, il avait vainement déployé toutes ses ressources oratoires, énuméré les noms des grands chanteurs dont il possédait les disques. Elle s’excusait toujours poliment. Et voilà que, afin de rehausser le prestige de sa famille, du moins pour faire ressortir davantage la noblesse de la carrière d’amateur d’opéra, il avait mentionné les succès de son jeune frère Guillaume, prodige du sport. «

Roger Lemelin (7 april 1919 – 16 maart 1992)

De Amerikaanse schrijver Donald Barthelme werd geboren op 7 april 1931 in Philadelphia. Hij geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het postmodernisme in de VS. Zijn eerste korte verhaal publiceerde hij in 1963 in de New Yorker. Dat blad bleef het platform dat zijn voorkeur had. Meestal verschenen zijn verhalen eerst daar en werden zij pas later gebundeld. Een selectie verscheen uiteindelijk in twee delen die eenvoudigweg 40 Stories en 60 Stories heetten. Barthelme schreef ook nog vier romans en een jeugdboek.

Uit: Game

“Shotwell keeps the jacks and the rubber ball in his attaché case and will not allow me to play with them. He plays with them, alone, sitting on the floor near the console hour after hour, chanting “onesies, twosies, threesies, foursies” in a precise, well-modulated voice, not so loud as to be annoying, not so soft as to allow me to forget. I point out to Shotwell that two can derive more enjoyment from playing jacks than one, but he is not interested. I have asked repeatedly to be allowed to play by myself, but he simply shakes his head. “Why?” I ask. “They’re mine,” he says. And when he has finished, when he has sated himself, back they go into the attaché case.

It is unfair but there is nothing I can do about it. I am aching to get my hands on them.

Shotwell and I watch the console. Shotwell and I live under the ground and watch the console. If certain events take place upon the console, we are to insert our keys in the appropriate locks and turn our keys. Shotwell has a key and I have a key. If we turn our keys simultaneously the bird flies, certain switches are activated and the bird flies. But the bird never flies. In one hundred thirty-three days the bird has not flown. Meanwhile Shotwell and I watch each other. We each wear a .45 and if Shotwell behaves strangely I am supposed to shoot him. If I behave strangely Shotwell is supposed to shoot me. We watch the console and think about shooting each other and think about the bird. Shotwell’s behavior with the jacks is strange. Is it strange? I do not know. Perhaps he is merely a selfish bastard, perhaps his character is flawed, perhaps his childhood was twisted. I do not know.”

Donald Barthelme (7 april 1931 – 23 juli 1989)

De Chileense dichteres en diplomate Gabriela Mistral (echte naam Lucila de María del Perpetuo Socorro Godoy Alcayaga) werd geboren in Vicuña, Chili op 7 april 1889. Op 12 december 1914 won zij de eerste prijs in het nationale literatuurconcours Juegos Florales (Bloemenspelen) in Santiago, voor Sonetos de la Muerte. Sindsdien gebruikte zij voor bijna al haar geschriften het pseudoniem Gabriela Mistral, als eerbetoon aan twee van haar favoriete dichters, Gabriele D’Annunzio en Frédéric Mistral. Tot 1922 bekleedde zij een aantal posities in het onderwijs in Chili, van Antofagasta in het noorden tot Punta Arenas in het uiterste zuiden, waar zij hoofd was van een gymnasium. Ze diende ook als directrice in Temuco in 1920 en in Santigo in 1921. Ze verliet Chili in 1922 op uitnodiging van de regering van Mexico en wijdde haar verdere leven aan onvermoeibare reizen tussen Amerika en Europa. Haar moeder stierf in 1929, en Gabriela Mistral draagt het eerste deel van haar boek Tala aan haar op. De Tweede Wereldoorlog is een belangrijk thema in veel van de gedichten in haar boek Lagar. Op 10 december 1945 ontving ze de Nobelprijs voor literatuur uit de handen van koning Gustaaf V van Zweden. Daarmee werd ze de eerste Latijns-Amerikaanse schrijver die deze prijs ontving. In 1947 kreeg ze een eredoctoraat van het Mills College of Oakland, in Californië en in 1951 de nationale literatuurprijs van Chili.

Little Feet

Little feet of children
blue with cold,
how can they see you and not cover you–
dear God!

Little wounded feet
cut by every stone,
hurt by snow
and mire.

Man, blind, does not know
that where you pass,
you leave a flower
of living light.

And where you set
your little bleeding foot,
the spikenard blooms
more fragrant.

Walking straight paths,
be heroic, little feet,
as you are
perfect.

Little feet of children,
two tiny suffering jewels,
how can people pass
and not see you!

I Am Not Alone

The night, it is deserted
from the mountains to the sea.
But I, the one who rocks you,
I am not alone!

The sky, it is deserted
for the moon falls to the sea.
But I, the one who holds you,
I am
not alone !

The world, it is deserted.
All flesh is sad you see.
But I, the one who hugs you,
I am not alone.

Gabriela Mistral (7 april 1889 – 10 januari 1957)

De Oostenrijkse schrijver Johannes Mario Simmel werd op 7 april 1924 in Wenen geboren. Hij studeerde scheikunde en werkte een tijd als tolk voor de Amerikaanse militaire regering in Oostenrijk na WO II. Simmel was in de jaren 80 vooral een bestsellerschrijver. Ieder jaar een nieuwe pil, waarin hij altijd wel aandacht had voor actuele thema’s en problemen. Maar zijn bekendste boek is wellicht Es musz nicht immer Kaviar sein uit 1964.

Uit: Der Mann, der die Mandelbäumchen malte

Die Achsen schlugen.
Mrs. Collins hatte ihre Erzählung unterbrochen. Sie saß reglos. Dann, nach einer langen Weile, zog sie die Glanzstoffblende hoch. Die Fensterscheibe war mit Regenschlieren bedeckt. Ab und zu sah man in der Finsternis ein paar Lichter. Die Scheibe spiegelte. Mrs. Collins preßte die Stirn gegen das Glas, während sie weitersprach.
“Ich werde meinen Mann vergessen. Ich werde Vater und Mutter vergessen. Ich werde alles vergessen. Nur niemals diesen Nachmittag. An diesem Nachmittag erst wurde ich zur Frau. Mit fünfundvierzig Jahren erfuhr ich, was eine Frau bei einem Mann empfinden kann. Niemals zuvor hatte ich mir das auch nur in der Phantasie vorzustellen vermocht. Niemals zuvor hatte ich solche Gefühle erlebt – bei meinen beiden Freunden nicht, bei meinem Mann nicht, niemals, nein, niemals. Pierre war ein wundervoller Liebhaber, zärtlich und brutal, sanft und wild. Er war es, der mich zum wirklichen Leben erweckte – mit fünfundvierzig Jahren …”
Sie wandte sich um und sah mich an, und da waren Tränen in ihren Augen – wie an jenem Nachmittag vor elf Jahren. Sie wischte die Tränen mit einem Handrücken fort und lächelte. “Ich bin schamlos, nicht wahr?”
“Aber nein, Madame, ich bitte Sie …”
“Ich bin schamlos, weil ich Ihnen, einem Fremden, das alles erzähle. Ich war noch viel schamloser damals, bei ihm. Es war mir egal. Bitte, geben Sie mir noch etwas zu trinken.”
Ich füllte ihr Glas, und sie leerte es zügig.
Sie sagte: “Ich hatte keine Schuldgefühle – damals nicht, später nicht, heute nicht. Sie sind Schriftsteller, Sie werden mich verstehen.”
Ich antwortete nicht.“

Johannes Mario Simmel (Wenen, 7 april 1924)

De Franse schrijfster en strijdster voor vrouwenrechten Flora Tristan werd geboren op 7 april 1803 in Parijs. Haar ervaringen als alleenstaande, werkende, buitenlandse vrouw verwerkte zij in diverse teksten. Op haar reizen (zij verdiende de kost als reisbegeleidster voor welgestelde families) bezocht zij fabrieken, getto’s, gevangenissen en bordelen. In 1839 bezocht zij Engelse industriesteden, in 1844 reisde zij per koets en schip door Frankrijk en hield er politieke lezingen.

Uit: l’Union Ouvriere (Vertaald door Doris en Paul Beik)

“Women of the working class, observe well, I beseech you, that in pointing out here what now exists concerning your ignorance and your inability to raise your children, I have no intention of bearing the least accusation against you and Your character. No, it is society that I accuse of leaving you thus untutored, you, women, you, mothers, who will so much need, on the contrary, to be educated and developed, in order to be able in your turn to educate and develop the men and the children entrusted to your care.

The women of the lower classes are generally brutal, mean, sometimes harsh. That is true; but where does this state of things come from that so little conforms to woman’s sweet, good, sensitive, generous nature? Poor working women! They have so many irritations! First the husband. (It must be acknowledged that there are few workers’ households that are happy.) The husband, with a bit more education, being the head by virtue of the law, and also by virtue of the money he brings into the household, believes himself (which he is in fact) very much superior to the woman, who brings only her small daily wage and is only a humble servant in the house.”

Flora Tristan (7 april 1803 – 14 november 1844)

Jean-Baptiste Rousseau, John Pepper Clark, Alexander Herzen, Aasmund Olavsson Vinje, Nicolas Chamfort, Günter Herburger, Erich Mühsam, Brigitte Schwaiger, Uljana Wolf

De Franse schrijver Jean-Baptiste Rousseau werd geboren op 6 april 1671 in Parijs. Rond 1700 gold hij als de beste dichter van zijn generatie. Hij verdiende de titel Prince des poètes met sacrale en profane cantaten en oden. Daarin verwerkte hij (evenals de barokke schilders in die tijd)stoffen uit de bijbelse en antieke geschiedenis. De grote waardering voor hem hielp hij echter zelf nog tijdens zijn leven om zeep door zijn manie om collega’s en beschermheren met spotverzen te belasteren en kwaad te maken.

Ode tirée du Psaume CXLV

FAIBLESSE DES HOMMES,
GRANDEUR DE DIEU

Mon âme, louez le Seigneur ;
Rendez un légitime honneur
À l’objet éternel de vos justes louanges.
Oui, mon Dieu, je veux désormais
Partager la gloire des anges,
Et consacrer ma vie à chanter vos bienfaits.

Renonçons au stérile appui
Des grands qu’on implore aujourd’hui ;
Ne fondons point sur eux une espérance folle.
Leur pompe, indigne de nos voeux,
N’est qu’un simulacre frivole ;
Et les solides biens ne dépendent pas d’eux.

Comme nous, esclaves du sort,
Comme nous, jouets de la mort,
La terre engloutira leurs grandeurs insensées ;
Et périront en même jour
Ces vastes et hautes pensées
Qu’adorent maintenant ceux qui leur font la cour.

Dieu seul doit faire notre espoir ;
Dieu, de qui l’immortel pouvoir
Fit sortir du néant le ciel, la terre, et l’onde ;
Et qui, tranquille au haut des airs,
Anima d’une voix féconde
Tous les êtres semés dans ce vaste univers.

Heureux qui du ciel occupé,
Et d’un faux éclat détrompé,
Met de bonne heure en lui toute son espérance !
Il protège la vérité,
Et saura prendre la défense
Du juste que l’impie aura persécuté.

C’est le Seigneur qui nous nourrit ;
C’est le Seigneur qui nous guérit :
Il prévient nos besoins ; il adoucit nos gênes ;
Il assure nos pas craintifs ;
Il délie, il brise nos chaînes ;
Et nos tyrans par lui deviennent nos captifs.

Il offre au timide étranger
Un bras prompt à le protéger ;
Et l’orphelin en lui retrouve un second père :
De la veuve il devient l’époux ;
Et par un châtiment sévère
Il confond les pécheurs conjurés contre nous.

Les jours des rois sont dans sa main :
Leur règne est un règne incertain,
Dont le doigt du Seigneur a marqué les limites ;
Mais de son règne illimité
Les bornes ne seront prescrites
Ni par la fin des temps, ni par l’éternité.

Jean-Baptiste Rousseau (6 april 1671 – 16 maart 1741)

De Nigeriaanse dichter en schrijver John Pepper Clark werd geboren op 6 april 1935 in Kiagbodo, Nigeria. Hij studeerde Engels aan de universiteit van Ibadan, waar hij het studentenblad The Hom oprichtte. Van 1960 tot 1962 werkte hij als journalist bij de Daily Express in Lagos. Hij deed drie jaar lang ervaringen op aan Princeton University in de VS waarover hij berichtte in zijn boek America, Their America (1964). Daarna werkte hij als docent Engels totdat hij in 1966 hoogleraar Engels werd aan de universiteit van Lagos. Van 1968 tot 1972 was hij medeuitgever van het tijdschrift Black Orpheus. Sinds 1980 leidde hij het PEC Repertory Theatre in Lagos.

THE LAGOS – IBADAN ROAD BEFORE SHAGAMU

A bus groaned uphill. Trapped

In their seat, fifty odd passengers rocked

To its pulse, each dreaming

Of a different destination.

God’s time is the best, read

One legend. No condition is

Permanent, said another. And on,

On over the hill Shittu

Drove the lot, a cloud of India hemp

Unfolding among his robes. With

The swish over his shoulders, it

Trailed out, touched tails with the smoke

That squatted all indigo

On the hillside: like a stream

Was the going downhill, swift

Past recollection, straight into a bend

Upturned as a saucer, and

The journey spilt over in a ditch.

In the early morning sun,

To the clamour of files that first

Answered the alarm water

Of sewage kind washed their common

Wound, silence their common groan.

No need of first aid,

All died on the spot

Said the dailies. The police,

Well supplied with noted,

Are looking for the driver

Who escaped unhurt.

John Pepper Clark (Kiagbodo, 6 april 1935)

De Russische schrijver, filosoof en publicist Alexander Herzen werd geboren op 6 april 1812 in Moskou. Tegen de wil van zijn vader ging hij studeren. In 1833 sloot hij zijn studies aan de universiteit van Moskou af met een dissertatie over astronomie. Vanaf 1852 verbleef Herzen in Londen, waar hij vertegnwoordigers van de politieke emigratie als Louis Blanc, Gottfried Kinkel, Lajos Kossuth und Giuseppe Mazzini leerde kennen. Herzen werd ook politiek actief, hij zette zich in voor een beter begrip tussen de democratische bewegingen in Rusland en Polen, richtte in 1853 de Vrije Pers op, waarin artikelen zonder last van de Russische censuur geplaatst konden worden. In 1857 richtte hij het tijdschrift Kolokol (De klok) op dat tussen 1857 en 1867 verscheen.

Uit: My Past and Thoughts

“I must observe that I had done absolutely nothing to deserve first his attention and invitations, and afterwards his anger and disfavour. He could not endure to see in me a man who behaved independently, though not in the least insolently; I was always en règle with him, and he demanded obsequiousness.

“He loved his power jealously. He had earned it the hard way, and he exacted not only obedience but and appearance of absolute submission. In this, unhappily, he was typically native.

“A landowner says to his servant, `Hold your tongue; I won’t put up with your answering me back!’

“The head of a department, turning pale with anger, observes to a clerk who has made some objection, `You forget yourself; do you know to whom you are speaking?’

“The Tsar sends men to Siberia `for opinions’, does them to death in dungeons for a poem – and all these three are readier to forgive stealing and bribe-taking, murder and robbery, than the impudence of human dignity and the insolence of a plain-spoken word.”

Alexander Herzen (6 april 1812 – 21 januari 1870)

De Noorse dichter en journalist Aasmund Olavsson Vinje werd geboren op 6 april 1818 in Vinje, Telemark. Vinje is de schrijver van een liederencyclus die door Edvard Grieg op muziek is gezet. Dit jaar wordt de 300e sterfdag van Grieg herdacht en is er weer veel belangstelling voor de poezie van Vinje.

The old mother

My dear old mother, poor thou art,
And toilest day and toilest night,
But ever warm remains my heart,
‘Twas thou my courage did’st impart,
My arm of sturdy might.

Thou’st wip’d away each childish tear,
When I was sore distrest,
And kiss’d thy little laddie dear,
And taught him songs that banish fear
From ev’ry manly breast.

And more than all thou’st given me,
A humble true and tender heart;
So dear old mother, I’ll love thee
Where e’er my foot may wander free,
Till death our lives shall part.
Mother, Mother, Mother.

Vertaald door Frederick Corder

Aasmund Olavsson Vinje (6 april 1818 – 30 juli 1870)

De Franse schrijver en aforist Nicolas Chamfort, pseudoniem van Sébastien Roch Nicolas, werd geboren op 6 april 1740 in Clermont. Hij werd opgeleid tot geestelijke in Paris, maar werd in plaats daarvan huisleraar, eerst in Keulen, later in Parijs. In 1764 kreeg hij al succes met zijn comedie La jeune Indienne. Nadat hij met zijn Éloge de Molière in 1769 en met zijn Éloge de Lafontaine in 1774 opnieuw prijzen gewonnen had verwierf hij door zijn grootste dichterlijke prestatie, de tragedie Mustapha et Zéaugir in 1778 de gunst van koningin Marie Antoinette.

Citaten

“Le bonheur n’est pas chose aisée: il est très difficile de le trouver en nous, et impossible de le trouver ailleurs.”

“Les pauvres sont les nègres de l’Europe.”

Tout homme qui à quarante ans n’est pas misanthrope, n’a jamais aimé les hommes.”

“La fausse modestie est le plus décent des mensonges.”

Nicolas Chamfort (6 april 1740 – 13 april 1784)

De Duitse schrijver en dichter Günter Herburger werd geboren op 6 april 1932 in Isny im Allgäu. Hij studeerde aanvankelijk in München sanskriet, filosofie en theaterwetenschappen, maar brak die studies in 1954 af om te gaan reizen. Hij verbleef op Ibiza, in Madrid en Oran en hield zich met allerlei baantjes in leven. In 1956 moest hij het vagabondenbestaan opgeven vanwege zijn gezondheid. Hij keerde naar München terug waar in 1964 zijn eerste boek Eine gleichmäßige Landschaft verscheen Daarnaast schreef hij gedichten, jeugdboeken, hoorspelen en draaiboeken. Vanaf 1964 nam hij ook deel aan de vergaderingen van de Gruppe 47. Vanaf 1974 trok hij zich meer en meer terug uit het literaire leven.

Ehegedicht

Geliebt haben wir uns,
dass das Gras um uns sich entzündete.
doch die Glut schadete uns nicht,
so selbstvergessen waren wir.

Verfolgt haben wir uns,
dass wir uns bis ins Mark trafen,
doch die Wunden schlossen sich wieder,
da kein Blut aus ihnen kam.

Seitdem wir uns aber geeinigt haben,
zusammen alt zu werden,
verwandelt sich die Liebe in Behutsamkeit

und das Blut, das mitunter
nun aus den Rissen quillt, schmerzt
Tropfen um Tropfen wie heißes Wachs.

Günter Herburger (Isny im Allgäu, 6 april 1932)

De Duitse schrijver, anarchist en activist Erich Mühsam werd geboren in Berlijn op 6 april 1878. Mühsam richtte in 1911 het blad “Kain. Zeitschrift für Menschlichkeit” op, dat tot 1919 verscheen. Hij werd een centrale figuur in de Schwabinger Bohème en raakte bevriend met Heinrich Mann, Frank Wedekind, Lion Feuchtwanger en anderen. Zijn maatschappijkritiek uitte zich in die periode vooral in medewerking aan satirische tijdschriften (zoals Simplicissimus) en het plaatselijke cabaret. In 1915 werd Mühsam veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf wegens dienstweigering; hij probeerde een internationale vereniging van dienstweigeraars op te richten. Zijn toenmalige pacifistische opvattingen vertoonden veel overeenkomsten met die van Karl Liebknecht . Na afloop van de WO I, in het voorjaar van 1919, speelde Mühsam een leidende rol tijdens de omwentelingen in Beieren. Samen met Gustav Landauer en Ernst Toller had Mühsam op 7 april 1919 de (sinds begin 1919 reeds derde) radenrepubliek uitgeroepen; deze derde republiek wordt ook wel de republiek van de Schwabinger Literaten genoemd. Na het neerslaan van de Beierse radenrepubliek werd hij bestraft met vijftien jaar gevangenis. In 1924 verleende men hem amnestie en zette de rest van de straf om in een voorwaardelijke straf. Hij vertrok naar Berlijn en werd werkzaam bij het tijdschrift Fanal, waarin hij campagne voerde voor de vrijlating van de communist Max Hoelz. Hij verwierf het lidmaatschap van de KPD en zette zich in voor de Internationale Rode Hulp. Al in 1929 trad hij weer uit de KPD. De dag na de Rijksdagbrand werd hij opgepakt, zoals duizenden anderen, en naar concentratiekamp Oranienburg afgevoerd. In 1934 werd hij daar door de nazi’s vermoord.

Frühlingserwachen

Wieder hat sich die Natur verjüngt,
wieder sich mit frischem Stoff gedüngt,
und dem Moder wie den jungen Keimen
hat die Kunst zu malen und zu reimen.
Die Gebeine harren der Bestattung,
währenddem die Früchte der Begattung
fröhlich ins Bereich des Lebens ziehn 
insoferne sie soweit gediehn.
Viech- und Menschern heben sich die Büsen;
in den Bäumen quillt’s und den Gemüsen.
Tief im Kern der Erde hat’s gekracht:
Ja, der Früh-, der Frühling ist erwacht.

Erich Mühsam (6 april 1878 – 10 juli 1934)

De Oostenrijkse schrijfster Brigitte Schwaiger werd geboren op 6 april 1949 in Freistadt. Zij studeerde twee jaar psychologie, germanistiek en romanistiek in Wenen en trouwde toen met een Spaanse officier, met wie zij naar Madrid en Mallorca trok. Na vier jaar volgde de scheiding en begon Schwaiger pedagogie te studeren in Linz. Darnaast werkte zij als regieassistente bij het ORF. Met haar debuutroman Wie kommt das Salz ins Meer? uit 1977 kwam meteen de literaire doorbraak.

Der Himmel ist süß (1984)

“Schundhefte wollen wir verbrennen”, sagte die liebe Schwester. “Wir wollen alle Schundhefte, die wir finden, bei mir auf den Tisch legen. Hefte mit Bildern und unkeuschen Zeichnungen, unkeuschen Gschichten. Wenn ihr gute Werke tun wollt, bringt ihr alle Schundhefte, die ihr zu Hause habt, morgen in die Schule. – Und wir wollen auch das Lied ‘Oh, du lieber Augustin!’ nicht singen. Das ist kein schönes Lied. Wir wollen uns nicht freuen, wenn alles hin ist.”
Ich schleiche nach dem Mittagessen ins Schlafzimmer der Großmutter, mache die untere Tür des Nachtkästchens neben Huldas und meinem Bett auf, hebe leise, während die Großmutter schläft, alle Hefte mit den bunten Bildern und Sprechblasen, die meine Schwester am Abend anschaut und liest, heraus, stopfe sie in meine Schultasche und bin am nächsten Tag das Kind, das den höchsten Stapel gebracht hat. Die liebe Schwester sammelt alle Hefte auf ihrem Tisch, bedankt sich aber nicht. Sie trä
gt die Hefte in der Pause hinaus, kommt nach der Pause ohne Schundhefte zurück. Ich hätte gern unser Feuer gesehen. (S. 62)

“Wen wählen wir denn?”
“Wir wählen niemanden.”
“Bei welcher Partei sind wir denn?”
“Wir sind bei keiner Partei.”
“Wir waren einmal bei einer Partei”, sagt meine Mutter, “die gibt es nicht mehr. Wir waren bei den National …”
Das Wort ging noch lang weiter.
Meine Mutter erklärt mir, daß wir früher alle national und so weiter gewesen sind, dann starb der Führer, und wir verloren den Krieg. “Die Treulosen gingen sofort zu einer neuen Partei”, sagt sie, “aber ich und der Papa, wir zahlen manchmal bei den Freiheitlichen etwas ein.”
“Und welche Partei wählen wir?”
“Die Freiheitlichen.”
Das klang gut.

Brigitte Schwaiger (Freistadt, 6 april 1949)

De Duitse dichteres Uljana Wolf werd geboren op 6 april 1979 in Berlijn. Zij studeert germanistiek, Engels, en cultuurwetenschappen aan de Humboldt-Universität. Zij publiceert in tijdschriften als Die Außenseite des Elementes, Edit, Das Gedicht, intendenzen, Kursywa en Poetry Ireland Review. In 2005 verscheen haar eerste dichtbundel kochanie ich habe brot gekauft, waarvoor zij in 2006 de Peter-Huchel-Preis ontving.

aufwachraum I

ach wär ich nur im aufwachraum geblieben
traumverloren tropfgebunden unter weißen

laken neben andern die sich auch nicht fanden
eine herde schafe nah am schlaf noch nah an

gott und trost da waren große schwesterntiere
unsre hirten die sich samten beugten über uns –

und stellten wir einander vor das zahlenrätsel
mensch: von eins bis zehn auf einer skala sag

wie groß ist dein schmerz? – und wäre keine
grenze da in sicht die uns erschließen könnte

aus der tiefe wieder aus dem postnarkotischen
geschniefe – blieben wir ganz nah bei diesem

ich von andern schafen kaum zu unterscheiden
die hier weiden neben sich im aufwachraum

Uljana Wolf (Berlijn, 6 april 1979)

Hugo Claus, Algernon Swinburne, Bora Ćosić, Michael Georg Conrad

De Vlaamse schrijver Hugo Claus werd in Brugge geboren op 5 april 1929 als oudste zoon van de drukker Jozef (Joseph) Claus en Germaine Vanderlinden. Hugo bracht de grootste tijd van zijn jeugd op de kostschool door, onder meer te Eke en bij de nonnen in Aalbeke, en volgde de lagere cyclus van de Grieks-Latijnse humaniora aan het ‘Koninklijk Atheneum’ in Kortrijk en later te Astene. Tijdens de oorlogsjaren verwisselde hij de ene school voor de andere zonder het ergens echt goed te kunnen aarden. Al in 1946 verliet hij definitief het ouderlijk huis en ging hij in Sint-Martens-Leerne wonen, alwaar hij, naar verluidt, beeldhouwklas volgde aan de Gentse ‘Academie voor Schone Kunsten’. Hij schreef gedichten, schilderde en had ambities om acteur te worden. Hij voorzag in zijn levensonderhoud als boekilllustrator, en met het schilderen van landschapjes en gevels, en publiceerde op achttienjarige leeftijd zijn eerste dichtbundel en een jaar later zijn eerste roman. In 1947, het jaar waarin hij debuteerde met de bundel experimentele poëzie Kleine reeks, werkte hij als seizoenarbeider in een suikerfabriek in Noord-Frankrijk. Vanaf 1 april 1949 vervulde hij zijn dienstplicht, deels als redacteur van het tijdschrift ‘Soldatenpost’. Intussen had hij samen met enkele gelijkgezinden het avant-gardetijdschrift ‘Tijd en Mens’ gesticht en hield hij tevens in 1949 zijn eerste expositie als schilder in de boekhandel van de Franstalige dichter Henri Vandeputte in Oostende.

Zijn eerste roman De Metsiers (1950), geschreven toen hij pas 21 jaar oud was – en overigens om een weddenschap in ongeveer één maand tijd – werd een echt succes. (De Metsiers heette aanvankelijk De eendenjacht). Hij zond het manuscript in voor de Leo J. Krijnprijs en kreeg meteen een bekroning voor het gebruik van het meervoudige vertelperspectief. Toch vond hij zichzelf in de eerste plaats nog schilder, hoewel hij meteen werd erkend als een literair “wonderkind” kwamen er ook negatieve reacties over de inhoudelijke aspecten van het boek als incest en inteelt.

Dichter

Herfst. Hoor. Geknetter. Hoor je dat zwaar geratel?
Het nadert in onze kleren, in onze haren.
Luizen van geluid. Wat is dit melaats geprevel?
Kind, het zijn de dichters buiten die klappertanden.

Hoe dichter de dichters bij hun sterven geraken
Des te grimmiger kermen zij naar de sterren.
In de ochtendmist waarin hun beelden smelten
Bevriezen de dichters in een herkenbaar colbert.

Hoor hoe koortsig zij hun naderend vergaan verklaren
Want hun laatste gereutel moet doorzichtig zijn,
Hun weduwen van lezers doen snikken.

‘0, ons ego was te duister!’ klagen zij.
‘Dat vroeg de tijd, polyinterpretabel als wij!’
En kijk, zij kruipen uit de windsels van hun ziel,
De mond vol kroket en gebed om genade
Voor hun prostaat, hun plagiaat.

Ei op sterven na ontdekken de dichters plots
De bedarende mirakels van goden, aforismen,
Aspirines, tederheden. Voor het eerst kan hun lief
Iets van haar lief met haar lippen lezen.

En voordat de dichters, loze winterappels
Daar de plukkers als ondermaats versmaad
Uiteindelijk ook vallen in november
Willen zij voor eeuwig voor de buren verstaanbaar
Vallen. In melkboerentaal, als ooft natuurlijk beurs.

Zij blijven bitter luisteren naar het gefrommel
Van de krant die hun naam verkeerd blijft spellen
En zij vullen hun kruiswoordraadsels in
Vol anekdotes, angst en struikelende liefdes.

Maar te laat, te doof worden de dichters gewaar
Dat wat duister en bot was in hun verzen
Niet lichter wordt door sleet, door de duur,
Maar dat het blijft bederven. Ondoorgrondelijk
Blijven hun huis, hun woord, de evenaar, het azuur.
Hun stuurse donkerte blijft gemeen als geld
En als de dood zo vluchtig.

‘Maar apropos, jij zelf? Ja, jij! Vereerde jij ook niet
De splitsing, de gisting eerder dan het monument?
Zocht jij ook niet in elk motet een epitaaf?
Wrong jij niet een embleem uit elk letsel?
Vond jij je geblutste ik niet in elk bord zwezerik?’

– ‘Jawel. Nog overeind droom ik van het letterlijke.
Zeker. Tot het einde toe die muizenissen, rozen,
Paradijzen, radijzen, voze gelijkenissen. Met
Tot op dit papier deze lijken van letters.’

Adieu schrijven de dichters een leven lang
En vergrijzend als lavendel in november
Blijven zij, gangreen en grap en raadsel,
Erbarmelijk bedelen om mededogen,
Zoals ik voor de sleet op mijn oren en ogen
Die jou beminden, beminnen.

Uit: Das Stillschweigen (De Duitse vertaling van: De geruchten)

“Ab und zu hatten Dolf und Alma im Fernsehen weiße Soldaten gesehen, die weit vorgebeugt durch afrikanisches Buschwerk schlichen. Plötzlich peitschte ein Regen von Speeren und Pfeilen auf sie nieder. Sie riefen sich auf Westflämisch etwas zu. Eine dieser Stimmen hätte die von René sein können. Mit den Armen fuchtelnd rannten die Soldaten zusammen, aber nicht einer von ihnen ähnelte René. Auch der letzte nicht, der den Hubschrauber nicht erreichen konnte und zurückblieb, knieend, ein Dutzend Pfeile in Rücken und Genick.

Die schwarzen Verfolger, die kreischten, tanzten und mit Maschinenpistolen auf den Helikopter schossen, waren vierzehnjährige Jungs in Frauenkleidern, mit strohgelben Perücken und belgischen Käppis. Manche trugen weiße BHs, auf die blutige Brustwarzen gemalt waren.

Der Morgen bleibt grau. Dann bewegt sich das Foto in der Fensterscheibe und verblaßt. Die verzerrte Person dreht sich eine Zigarette, steckt sie an, das Zimmer füllt sich mit süßlich riechendem Qualm. Dolf wirft noch einen Blick auf seinen Gemüsegarten, auf den Fußballplatz von Excelsior Alegem dahinter, und dahinter die Schornsteine der Brauerei. Als nähme er Abschied von einer Ordnung, die nicht mehr dieselbe sein kann, nachdem René nun zurück ist. Er dreht sich zu seinem Sohn um.”

Hugo Claus (Brugge, 5 april 1929)

De Engelse schrijver en dichter Algernon Charles Swinburne werd geboren op 5 april 1837 in Londen. Zijn eerste literaire werk veroorzaakte vanwege thema’s als sadomasochisme, doodsverlangen, lesbische fantasieën of antichristelijke opvattingen nogal wat schandalen. Swinburne studeerde van 1856 tot 1860 in Oxford waar hij in contact kwam met de beweging van de Prerafaëlieten. In 1865 vestigde hij de aandacht op zich zelf met het drama in verzen Atalanta in Calydon. Zijn eerste dichtbundel Poems and Ballads verscheen in 1866. In de tweede bundel Poems and Ballads uit 1878 uit hij zijn bewondering voor Charles Baudelaire. Nadat hij (waarschijnlijk door alcoholmisbruik) ernstige schade aan zijn gezondheid had opgelopen werd hij in huis opgenomen door vriend en criticus Theodore Watts-Dunton, waar hij bleef wonen tot aan zijn dood. In de laatste jaren van zijn leven wijdde Swinburne zich meer en meer aan filosofie en literaire kritiek (Shakespeare, Maria Stuart en de Tristansaga).

A DARK MONTH

A month without sight of the sun
Rising or reigning or setting
Through days without use of the day,
Who calls it the month of May?
The sense of the name is undone
And the sound of it fit for forgetting.

We shall not feel if the sun rise,
We shall not care when it sets:
If a nightingale make night’s air
As noontide, why should we care?
Till a light of delight that is done rise,
Extinguishing grey regrets;

Till a child’s face lighten again
On the twilight of older faces;
Till a child’s voice fall as the dew
On furrows with heat parched through
And all but hopeless of grain,
Refreshing the desolate places—

Fall clear on the ears of us hearkening
And hungering for food of the sound
And thirsting for joy of his voice:
Till the hearts in us hear and rejoice,
And the thoughts of them doubting and darkening
Rejoice with a glad thing found.

When the heart of our gladness is gone,
What comfort is left with us after?
When the light of our eyes is away,
What glory remains upon May,
What blessing of song is thereon
If we drink not the light of his laughter?

No small sweet face with the daytime
To welcome, warmer than noon!
No sweet small voice as a bird’s
To bring us the day’s first words!
Mid May for us here is not Maytime:
No summer begins with June.

A whole dead month in the dark,
A dawn in the mists that o’ercome her
Stifled and smothered and sad—
Swift speed to it, barren and bad!
And return to us, voice of the lark,
And remain with us, sunlight of summer.

Algernon Swinburne (5 april 1837 – 10 april 1909)
Geschilderd door William Bell Scott

De Servische schrijver Bora Ćosić werd geboren op 5 april 1932 in Zagreb, maar groeide op in Belgrado. Daar studeerde hij filosofie. In de jaren vijftig en zestig was hij redacteur van verschillende tijdschriften (Mlada kultura, Delo, Književnost, Knjiiževne novine, Revija Danas). Later werkte hij op de dramaturgische afdeling van de productiefirma Avala Film. In 1992 verliet Ćosić Servië uit protest tegen het regime van Milošević en ging hij naar Rovinj in Kroatië, later naar Berlijn. Aan Belgrado, de stad waarin hij opgroeide refereerde hij ten tijde van de Joegoslavische oorlogen als aan „de stad van waaruit de oorlog geregeerd wordt.“ In 2002 werd aan hem de Leipziger Buchpreis zur Europäischen Verständigung verleend.

In Unordnung

Von dem hohen Balkon jenes schwarzen Gebäudes
an der Ecke Wilmersdorfer Straße
winkt mir Felicia Bauer zu
macht mir zweideutige Zeichen
Kafka ist will sie sagen
im Sanatorium
der Frühling ist in voller Blüte
der Schnee geht zugrunde
Döblin hatscht in seine Ordination
in der Schlüterstraße neben dem Kino
die Welt besteht aus Anachronismen
bald im April 1932
werde auch ich geboren
das zwanzigste Jahrhundert wird voller Schrecken
Kriege Abschlachtungen und intellektueller
Zweifel sein
wohin und weshalb
es ist leichter in Meran zu sterben
wenn dir der Mechanismus der Lunge versagt
und die Gemeindebehörden
der Staat die Erdkugel
dir die Luftzufuhr ausschalten.

Uit: Die Rolle meiner Familie in der Weltrevolution

“Ich hatte einen Onkel, Tanten, einen Opa, alles das hatten die anderen auch. Von den anderen sagte man: »Das ist eine feine Familie!«, von uns nur: »Dieses Pack!« Wir lebten am Ausgang des großen Krieges, am Ende der Okkupation, am Beginn neuer Tage, wir benutzten Gegenstände wie Betten, Löffel, Duftwasser, alles war wie bei den anderen auch. Ich weiß nicht, woher die Unterschiede kamen. Von den anderen sagte man: »Sie haben alles!« und von uns: »Zerlumpte Penner, ohne einen Groschen in der Tasche!«

Jemand hatte auf die Liste der Hausbewohner hinter Onkels Namen »Schürzenjäger«, hinter Papas Namen »Säufer«, hinter meinen »Blödian« geschrieben. Hinter Mamas Namen stand nichts, Mama beschwerte sich: »Ich Arme!« Die Tanten erkundigten sich: »Warum hassen uns alle!« Opa sagte: »Weil wir uns gut verstehen!« Der Onkel protestierte: »Einen Teufel tun wir!«

Wir lebten weiterhin in der Familie, wie ehedem. Dann brachte Vaculić wieder den Genossen Jovo Sikira mit, der jedoch jetzt voller Mißtrauen war. Genosse Sikira betrachtete die Reste unseres zu Kleinholz zerhackten und verheizten Eßzimmers und fragte: »Woher habt ihr das!« Opa sagte: »Von vor dreihundert Jahren!« Jovo Sikira musterte die Fotos an den Wänden, die in verschiedenartigen Rahmen steckten, und fragte: »Wer sind die!« Mama sagte: »Tote, Verwandte aus dem vergangenen Jahrhundert!« Er stellte verdutzt fest: »Das waren ja lauter Popen!« Opa antwortete: »Genau!« Ich behauptete: »Man hat mir im Komitee gesagt, ich solle nur so weiterarbeiten und mir keine Sorgen machen!« Mama strich mir über den Kopf und sagte zu Jovo Sikira: »Er steckt bis zum Hals in der Arbeit, dabei ißt er so schlecht!«

Bora Ćosić (Zagreb, 5 april 1932)

De Duitse schrijver Michael Georg Conrad werd geboren op 5 april 1846 in Gnodstadt. Hij studeerde o.a. filosofie, pedagogie en filologie aan de universiteiten van Geneve, Parijs en Napels. 1870/71 ging hij naar Italië waar hij tot 1878 als docent werkte. In dat jaar verhuisde hij naar Parijs waar hij een aanstelling kreeg aan het Institute polyglotte en vijf jaar bleef. In 1883 ging hij naar München, waar hij uitgroeide
tot de centrale figuur van de naturalistische beweging. Als criticus en publicist, maar ook als redacteur en uitgever van het tijdschrift Die Gesellschaft had Conrad grote invloed op het geestelijke klimaat van München. Begin 1885 richtte hij samen met Karl Bleibtreu Die Gesellschaft für modernes Leben op. Het tijdschrift Die Gesellschaft was het belangrijkste orgaan van het „Münchner Naturalisme“. Conrad leidde het blad bijna 10 jaar lang.

Uit: Münchner Frühlingswunder

“Nein, es hat wirklich keinen Sinn, dem guten alten lustigen München unangenehme Dinge zu sagen.

Es hat auch keinen Zweck. Es ist gar nichts damit ausgerichtet, gegen die gute Lebensart zu verstoßen und sich unverbindlich zu geben, wenn man von München spricht. Von diesem großen, urbajuwarischen Dorf, das die wertvollsten Kunst- und Kulturschätze aller Zeitalter und Weltgegenden in sich aufstapeln, die heißblütigsten Fortschrittskämpfe und die widerborstigsten Ideen in sich toben, die mächtigsten und raffiniertesten Schöngeister in sich sinnieren und schaffen läßt, ohne einen Tropfen von seinem braunen Gebräu weniger zu verzapfen, ohne eine Kalbshaxe mit geringerem Appetit zu verspeisen, ohne die hehre Ruhe und den bald barocken, bald derbnaturalistischen Humor Philisterias zu verlieren und in gemächlichem blinden Triebe nie versagender Energie dennoch ein Stückchen moderner Großstadt ums andere »mit allem Komfort der Neuzeit« bei sich anzupflanzen.

Von allem Alten hat sich München neben nichtigem Kulturtrödel die kostbarsten und charakteristischsten Lebensstücke bewahrt, von allem Neuen läßt es sich schenken, und in seinen besten Stunden bringt es aus Altem und Neuem Eigenartiges hervor, Reiz für das Auge, Erquickung für das Gemüt, Sporn und Fund für den Forscher.

Wo findet sich etwas im Militärstaat wie Münchner Kunstleben?

Es ist wie Frühlingswunder, aber nicht im zerfließenden, lyrischen Sinn, sondern geographisch und meteorologisch scharf bestimmt. Genau in der Artung dieser seltsamen Landschaft zwischen alpinem Hochgebirge und Donautal.“

Michael Conrad (5 april 1846 – 20 december 1927)

Michiel van Kempen, Michael Schneider, Marguerite Duras, Robert Schindel, Bettina von Arnim, Comte de Lautréamont, Wolfgang Windhausen

De Nederlandse schrijver, letterkundige en Surinamist Michiel van Kempen werd geboren in Oirschot op 4 april 1957. Van zijn eigen hand verschenen romans, verhalen, essays, reisverslagen en scenario’s. Hij stelde een groot aantal bloemlezingen uit de Caraïbische literatuur samen en van zijn vele studies over de Surinaamse literatuur geldt het tweedelige Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur (2003) als het standaardwerk over de Surinaamse literatuur. Vanaf 1 september 2006 is Van Kempen bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren aan de Universiteit van Amsterdam; hij is de eerste die deze post bekleedt. Vanaf de jaargang 2006 is hij ook hoofdredacteur van het tijdschrift Oso.

Werk o.a.: Ik ben Nalini en ik ben een buitenbeentje (1993), Plantage Lankmoedigheid (1997), Het Nirwana is een lege trein: reisverhalen over India (2000), Pakistaanse nacht en andere verhalen (2002)

Uit: Vluchtwegen (2006)

‘“We zijn met zo weinigen overgebleven, dat Jahweh je niet zomaar laat lopen”, dreigde zijn vader hem op een keer. Bram was toen al volop in zijn tienerjaren en liet zich niet alles meer zeggen.
“Kijk om je heen, we leven in een overbevolkt land, dat is ons volk. Mijn Jahweh is de jouwe niet.”
“Dus je geeft toe dat er ook voor jou een Jahweh bestaat?”
“Och god, waarom moet je toch altijd met van die slimme redeneringen komen aanzetten? Het is niet omdat je een besneden lul hebt, dat je een uitverkorene van God bent.”
De opgeheven hand van de vader werd in de bankschroef van de bijna volgroeide zoon opgevangen.’

Michiel van Kempen (Oirschot, 4 april 1957)

De Duitse schrijver Michael Schneider werd geboren op 4 april 1943 in Königsberg. Hij is de zoon van componist en dirigent Horst Schneider en een broer van de schrijver Peter Schneider. Schneider groeide op in Grainau en Freiburg im Breisgau. Hij studeerde filosofie, sociologie en religiewetenschappen in Berlijn. Na zijn promotie werkte hij als lector en van 1975 tot 1978 was hij dramaturg aan het Hessische Staatstheater in Wiesbaden. Sinds 1991 is hij docent aan de Filmakademie Baden-Württemberg, sinds 1995 hoogleraar op het vakgebied draaiboek. Naast politiek-essayistisch werk schrijft hij ook verhalend proza.

Uit: Cagliostros Bekenntnissen

„Schon früh hatte ich die ahnungsvolle Empfindung, dass es mit mir etwas ganz Besonderes auf sich habe. Jedenfalls ließen sich dafür im Umkreise meiner abergläubischen, wundersüchtigen und phantasiebegabten Landsleute leicht Hinweise und Zeichen finden, wenn man sie nur finden wollte. Ob ich mich beim Palmenfest, dem größten Feste der Insel, das erste Mal inmitten der festlich gekleideten Kinderschar im weißen Engelskostüm präsentierte, an den Schultern goldene Pappflügelchen, die Tante Felicia mit Goldfarbe bemalt; ob meine Taufpatin und Großtante Vincenza mir zu meinem achten Geburtstag aus der Hand las und mir eine große Zukunft prophezeite; ob ich, kaum neunjährig, beim Fest der Hl. Rosalia, unter geduldiger Führung Onkel Mateos und dem Beifallklatschen der Nachbarn, auf dem Maulesel durch die Gassen der Albergheria schaukelte wie Jesus beim Einzug in Nazareth – solche mir unvergesslichen Szenen und Auftritte gaben mir, dem vaterlosen und von Mutterliebe nicht gerade verwöhnten Knaben, die dunkle Ahnung und tröstliche

Empfindung ein, dass das Auge einer höheren Macht auf mir ruhe, die mich zu Außerordentlichem bestimmt habe…

Vielleicht hat nichts meinen Sinn fürs große Zeremoniell, den ich später als Großmeister der ägyptischen Loge unter Beweis stellte, mehr geprägt als die mit Pomp in Szene gesetzten heiligen und weniger heiligen Umzüge meiner Heimatstadt, in Sonderheit die große Karfreitagsprozession, die wir Buben als Fortsetzung des Karnevals betrachteten.“

Michael Schneider (Königsberg, 4 april 1943)

De Franse schrijfster Marguerite Duras (pseudoniem van Marguerite Donnadieu) werd geboren op 4 april 1914 in Gia Dinh, Indochina (nu Vietnam). Duras werd wel beschouwd als een enfant terrible uit de Franse literatuur. Ze heeft zeker een bewogen leven gehad. Ze groeide op in Gia Dinh, waar haar moeder leefde. Zelf zat ze op internaat. Ze heeft aan de Sorbonne gestudeerd en in WO II zat ze in het verzet. Een groot deel van haar werk was (semi-)autobiografisch en ze kreeg grote belangstelling voor de film, ze schreef tot aan haar dood afwisselend romans en filmscenario’s. Hoofdthema’s in haar werk waren altijd liefde en dood. Een deel van haar jeugd is beschreven in het semi-autobiografisch boek “L’amant”.

Uit: L’amant

« L’histoire de ma vie n’existe pas. ça n’existe pas. Il n’y a jamais de centre. Pas de chemin, pas de ligne. Il y a de vastes endroits où l’on fait croire qu’il y avait quelqu’un, ce n’est pas vrai il n’y avait personne.

Je n’ai jamais écrit, croyant le faire, je n’ai jamais aimé, croyant aimer, je n’ai jamais rien fait qu’attendre devant la porte fermée.

Je me suis dit qu’on écrivait toujours sur le corps mort du monde et, de même, sur le corps mort de l’amour. »

Marguerite Duras (4 april 1914 – 3 maart 1996)

De Oostenrijkse schrijver en dichter Robert Schindel werd geboren op 4 april 1944 in Bad Hall. Vanaf 1967 studeerde hij filosofie en bewoog hij zich in maoïstische kringen. Hij was medeoprichter van de studentenbeweging „Kommune Wien“ en van het literaire tijdschrift „Hundsblume“, waarin hij ook zijn gedichten publiceerde. In 1970 verscheen zijn roman Kassandra. Vanaf 1986 is hij zelfstandig schrijver. Een centrale rol in zijn werk speelt de Shoa, zijn ambivalente verhouding tot de stad Wenen, die hij „hoofdstad van het vergeten“ noemt en het daar nog altijd actuele antisemitisme.

Nullsucht 9 (Als ich im Geschnatter)

Als ich im Geschnatter mittendrin
Staubnüchtern saß mit schrägem Kopf
Geschah es dass plötzlich
Meine Haut sich buckelte

Zuerst dachte ich die Schnatteranten
Klopfen alle auf einmal bei mir an
Damit ich sie einlasse also selber
Drauflos schnattere doch dann
Merkte ich wie ich mit allen Partien
Der Haut anstieß und das

Buckelte enorm. Damals stand
Ich vom Tisch auf streckte mich und
Nun allerdings fielen Wörter
Mir wie Laub vom Leib seitdem

Begegne ich dem Geschnatter
Mit Geschnatter und die Haut ist
Wieder glatt worden Wörter
Können ihr nichts anhaben ich
Habe sie alle an
Alle an

Abschied von D (Pour Hölderlin 14)

Und du Madame mit deinen Leuchtern
Den Haaren um die Uhr dem schnellen Atem
Und du verblassend in die Ferne gehend
Mit lauten Wörtern und gebärdenreichem Nichtsda

Hast mich genommen in ein leeres Zentrum
Da bin ich nun und seh von da nach dort
Die Ziehharmonika beginnt zu atmen
Wirft Töne mir in Hals. Das Herz kein Ort.

Und ich kein Ort das Herz und ich weshalb.
In deinen Fernen eine Kringelpost
Ein Nebelwort in männlicher Gestalt
Mein Hals ein Schluck ein Platz ein Halt

Nehm ich dich in die Arme ungetrost
Die Lüste bruzzeln zart auf kleinem Rost
Der Mai ist kommen Fahnen klirren kalt

Robert Schindel (Bad Hall, 4 april 1944)

De Duitse schrijfster Bettina von Arnim werd op 4 april 1785 geboren in Frankfurt am Main. Bettina was de dochter van Maximiliane La Roche. Zij kwam veel over de vloer bij de moeder van Goethe in Frankfurt.Reeds in haar jeugd bleek Bettina ov
er veel fantasie te beschikken. Een fantasie die soms overging in dweperij. In 1807 leerde Bettina Brentano Goethe in Weimar kennen, nadat ze een jarenlange briefwisseling hadden onderhouden. Goethe beantwoorde aanvankelijk de liefde van Bettina, maar verbrak de relatie in 1811, toen zij zich laatdunkend uitliet over zijn vrouw Christiane Vulpius. Het huwelijk met Achim von Arnim (1781-1831) bracht enige rust bij Bettina. Bettina kende veel belangrijke kunstenaars en schrijvers. Na de dood van Goethe gaf Bettina Brentano “Goethes Briefwechsel mit einem Kinde” (1835) uit. Deze uitgave veroorzaakte veel opschudding, omdat men er ging van uit ging dat de brieven echt waren. Later bleek echter dat Bettina Brentano de meeste brieven uit haar duim gezogen had. In latere jaren schreef Bettina Brentano vooral over sociale misstanden en zette ze zich in om de zorg voor zieke en arme mensen te verbeteren, zowel door de staat als door private initiatieven. Andere belangrijke werken van Bettina Brentano zijn “Die Günderode” (1840), “Dies Buch gehört dem König” (1843) en “Clemens Brentanos Frühlingskranz” (1844).

Uit: Briefwechsel mit Goethe

“An Goethe.

Kassel, den 15. Mai 1807.

»Liebe, liebe Tochter! Nenne mich für alle Tage, für alle Zukunft mit dem einen Namen, der mein Glück umfaßt; mein Sohn sei Dein Freund, Dein Bruder, der Dich gewiß liebt usw.«

Solche Worte schreibt mir Goethes Mutter; zu was berechtigen mich diese? – Auch brach es los wie ein Damm in meinem Herzen; – ein Menschenkind, einsam auf einem Fels, von Stürmen umbraust, seiner selbst ungewiß hin- und herschwankend, wie Dornen und Disteln um es her – so bin ich; so war ich, da ich meinen Herrn noch nicht erkannt hatte. Nun wend’ ich mich wie die Sonnenblume nach meinem Gott und kann ihm mit dem von seinen Strahlen glühenden Angesicht beweisen, daß er mich durchdringt. O Gott! Darf ich auch! – Und bin ich nicht allzu kühn?

Und was will ich denn? – Erzählen, wie die herrliche Freundlichkeit, mit der Sie mir entgegenkamen, jetzt in meinem Herzen wuchert? – alles andre Leben mit Gewalt erstickt? Wie ich immer muß hinverlangen, wo mir’s zum erstenmal wohl war? – Das hilft alles nichts; die Worte Ihrer Mutter! – Ich bin weit entfernt, Ansprüche an das zu machen, was ihre Güte mir zudenkt, – aber diese haben mich geblendet; und ich mußte zum wenigsten den Wunsch befriedigen, daß Sie wissen möchten, wie mächtig mich die Liebe in jedem Augenblick zu Ihnen hinwendet.”

Bettina von Arnim (4 april 1785 – 20 januari 1859)

Het levensverhaal van de geheimzinnige graaf van Lautréamont was lange tijd één van de grootste raadsels van de Franse literatuur. De schrijver Isidore Ducasse (die achter dit pseudoniem schuilging) schreef twee boeken en stierf op 24-jarige leeftijd in Parijs tijdens de Commune van 1870. Inmiddels is iets over dat leven bekend: hij werd geboren op 4 april 1846 in Montevideo en groeide (zonder moeder) op tijdens de woelige revolutiejaren in Uruguay. Op zijn dertiende belandde hij in Frankrijk, waar zijn ouders oorspronkelijk vandaan kwamen. Op een kostschool sloot hij vriendschap met de vijf jaar jongere Georges Dazet. Eind 1867 vestigde hij zich in Parijs en werd de literaire wereld zijn habitat. Ducasse slaagde erin delen van zijn twee literaire werken Les chants du Maldoror en Poésies uit te geven, maar ze bleven ze vrijwel onopgemerkt. Toen hij op 24 november 1870 stierf (de oorzaak is onbekend), was er was niemand die hem als een belangrijk auteur zag. ‘Het einde van de negentiende eeuw krijgt zijn dichter nog wel’, schreef Ducasse. Pas een halve eeuw later bleken deze woorden profetisch te zijn geweest.

Les chants de Maldoror (fragment)

Plût au ciel que le lecteur, enhardi et devenu
momentanément féroce comme ce qu’ il lit,
trouve, sans se désorienter, son chemin abrupt
et sauvage, à travers les marécages désolés de
ces pages sombres et pleines de poison ; car, à moins
qu’ il n’ apporte dans sa lecture une logique
rigoureuse et une tension d’ esprit égale au moins à
sa défiance, les émanations mortelles de ce livre
imbiberont son âme comme l’ eau le sucre. Il n’ est pas
bon que tout le monde lise les pages qui vont
suivre ; quelques-uns seuls savoureront ce fruit
amer sans danger. Par conséquent, âme timide, avant
de pénétrer plus loin dans de pareilles landes
inexplorées, dirige tes talons en arrière et non en
avant. écoute bien ce que je te dis : dirige tes
talons en arrière et non en avant, comme les yeux
d’ un fils qui se détourne respectueusement de la
contemplation auguste de la face maternelle ; ou,
plutôt, comme un angle à perte de vue de grues
frileuses mé
ditant beaucoup, qui, pendant l’ hiver,
vole puissamment à travers le silence, toutes voiles
tendues, vers un point déterminé de l’ horizon, d’ où
tout à coup part un vent étrange et fort,
précurseur de la tempête. La grue la plus vieille
et qui forme à elle seule l’ avant-garde, voyant
cela, branle la tête comme une personne raisonnable,
conséquemment son bec aussi qu’ elle fait
claquer, et n’ est pas contente (moi, non plus, je ne
le serais pas à sa place), tandis que son vieux cou,
dégarni de plumes et contemporain de trois générations
de grues, se remue en ondulations irritées qui
présagent l’ orage qui s’ approche de plus en plus.
Après avoir de sang-froid regardé plusieurs fois de
tous les côtés avec des yeux qui renferment
l’ expérience, prudemment, la première (car, c’ est
elle qui a le privilège de montrer les plumes de sa
queue aux autres grues inférieures en intelligence),
avec son cri vigilant de mélancolique sentinelle,
pour repousser l’ ennemi commun, elle vire avec
flexibilité la pointe de la figure géométrique (c’ est
peut-être un triangle, mais on ne voit pas le
troisième côté que forment dans l’ espace ces curieux
oiseaux de passage), soit à bâbord, soit à tribord,
comme un habile capitaine ; et, manoeuvrant avec des
ailes qui ne paraissent pas plus grandes que celles
d’ un moineau, parce qu’ elle n’ est pas bête, elle
prend ainsi un autre chemin philosophique et plus sûr.

Comte de Lautréamont (4 april 1846 – 24 november 1870)

De Duitse schrijver, dichter en graficus Wolfgang Windhausen werd geboren op 4 april 1949 in Duderstadt. Windhausen is lid van de internationale PEN_Club en van het Writers in Prison Committee. Hij zet zich al vijfentwintig jaar als vrijwilliger in voor de gevangenenzorg.

Sieh
das bild meiner stadt
die häuser am markt
die kirchen
das ehrwürdige rathaus
eine wehrhafte mauer
mit altem stadttor
dessen dach sich in
windungen gen himmei schraubt
bei mildem licht
flammen die alten fachwerkhäuser
im mittagslicht
auf verwitterten steinen
spielen die schatten fangen
und die brehme plätschert
in den gassen und straßen
oft verwischt
kaum lesbar
schriften über den türen
»ora et labora«
zeugen einer vergangenheit

Nach jeder rückkehr
noch immer schön –
meine stadt
duderstadt

Wolfgang Windhausen (Duderstadt, 4 april 1949)

Charles Ducal, Frederik van Eeden, George Herbert, Peter Huchel, Josef Mühlberger, Washington Irving, Friedrich Emil Rittershaus

De Vlaamse dichter en schrijver Charles Ducal (pseudoniem van Frans Dumortier) werd geboren in Leuven op 3 april 1952. Hij schreef talrijke gedichtenbundels, zoals De Hertog en Ik en Het Huwelijk, en ook het semi-autobiografische De Meesterknecht. In 1987 publiceerde hij samen met Erik Spinoy, Bernard Dewulf en Dirk Van Bastelaere de bekende dichtbundel Twist Met Ons. Hij won in 1997 met “Moedertaal” de Prijs voor letterkunde van de Vlaamse provincies en met “De hertog en ik” de Prijs van De Vlaamse Gids en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. Op 24 januari 2007 won hij zijn eerste Herman de Coninckprijs voor zijn gedichtenbundel In inkt gewassen.

Impasse

Zo vond de vrouw haar man, de dichter:

gehurkt in het bad, het hoofd geklemd

tussen de knieën, alleen met zichzelf,

het oude vlees, de verschrompelde stichter

van haar geluk. Zij zag hoe gebogen,

hoe naakt en menselijk buiten de taal.

De warmte wolkte, vrede zong uit de kraan.

Dit, dacht zij, kon hij dit maar verwoorden…

Hij zag haar niet, rook zijn zweet,

keek naar zijn lid in het stijgende water.

Het water was heter dan hij kon verdragen.

Hij haatte. De vrouw had hij lief.

Bewogen

Als lokkruid

het gras op zijn lichaam. Hij wil.

De kribbe, diep en stil als een buik,

voert hem weg uit de angst, het geloof

dat alles gezien wordt, alles gehoord.

De stal ademt,

een spanning die nadert, zwaar en stom.

Beelden sluiten hun ogen,

liggen gestold tot een lichaam

van lust. Zo wordt hij bewogen:

een tong die zijn vlees

als een grensgebied opent,

de korte betovering

van lichaam tot ziel.

Dan wijken van hem God en dier,

voelt hij zich liggen, naakt

en bespied.

Zo leert uw zoon bidden.

Charles Ducal (Leuven, 3 april 1952)

De Nederlandse schrijver Frederik van Eeden werd geboren in Haarlem op 3 april 1860. Hij was de zoon van de plantkundige Frederik Willem van Eeden en groeide op in een milieu waarin kunst en wetenschap een belangrijke rol speelden. In 1878 ging hij medicijnen studeren in Amsterdam. In 1886 promoveerde Van Eeden en vestigde zich te Bussum als huisarts, maar hij specialiseerde zich al snel geheel in de psychotherapie. In het begin van de jaren tachtig speelde Van Eeden een belangrijke rol in het studentenleven in Amsterdam en publiceerde hij zijn eerste artikelen en blijspelen. Hij werd lid van de letterkundige vereniging Flanor en richtte in 1885 met Frank van der Goes, Willem Kloos, Willem Paap en Albert Verwey het tijdschrift De Nieuwe Gids op, dat de spreekbuis van de Beweging van Tachtig zou worden. De eerste afleveringen van De Nieuwe Gids bevatten delen van het door Van Eeden geschreven sprookje De Kleine Johannes, dat in 1887 in boekvorm werd uitgegeven. In 1894 trad hij uit de redactie van De Nieuwe Gids. In 1900 verscheen zijn psychologische roman Van de koele meren des doods, dat sindsdien vele malen herdrukt is. In 1982 werd het verfilmd door Nouchka van Brakel met Renée Soutendijk in de hoofdrol. De kolonie Walden in Bussum was een poging zijn maatschappelijke opvattingen concrete gestalte te geven. Dit experiment van 1898 tot 1907) is voor de ontwikkeling van het socialisme in Nederland van betekenis geweest.

Uit: Van de koele meren des doods

“De geschiedenis van een vrouw. Hoe zij zocht de koele meren des Doods, waar verlossing is, en hoe zij die vond.
Haar naam heet ik Hedwig Marga de Fontayne. Een Hollandsche vrouw, maar met bloed in zich van uitheemsche voorouders.
Zij was in ’t midden der negentiende eeuw geboren en opgegroeid in een Hollandsche provincie-stad, aldaar was klein vertier van handel of bedrijf, maar toch welvaart, want er woonden veel rijken in deftige huizen.
Ook haar huis was groot en deftig, wellicht honderd jaar oud. Het bevatte een ruime, in zomer koele gang met marmeren vloersteenen en witgepleisterde muren. Aan dien gang kwamen uit groote donkere kamers, met roode muurbekleeding, afgezet door smalle gouden lijsten, met wit-en-goud beschilderd houtbeschot en witgepleisterde zoldering. Lichtkronen hingen er, met veel driekantige stukjes kristal. Een deur met glas opende aan ’t einde van den gang naar den tuin, waar schrale bloemheesters stonden in zeer zwarte vette aarde, aan licht te kort komend onder één zwaren boom, een roodbladerige beuk.”

Frederik van Eeden (3 april 1860 – 16 juni 1932)

De Engelse priester en dichter George Herbert werd op 3 april 1593 geboren, waarschijnlijk te Black Hall, niet ver van het aan de familie toebehorende kasteel van Montgomery (Wales). Hij was een broer van de filosoof Edward Herbert of Cherbury (1583-1648). Met zijn bundel The Temple (1633) werd Herbert een tijdlang het grote voorbeeld voor dichters met een Christelijke thematiek. Na een inzinking in de achttiende eeuw herstelde zijn reputatie zich geleidelijk. Tegenwoordig wordt hij algemeen beschouwd als een van de grootste Engelse dichters. Men rekent hem tot de metaphysical poets. Enkele van zijn gedichten, bijvoorbeeld Love (III) , zijn zeer bekend door bloemlezingen. Voor de Engelse kerk is Herbert een heilige (zijn dag is 27 februari).

Love (III)

Love bade me welcome, yet my soul drew back,

Guilty of dust and sin.

But quick-ey’d Love, observing me grow slack

From my first entrance in,

Drew nearer to me, sweetly questioning

If I lack’d anything.

“A guest,” I answer’d, “worthy to be here”;

Love said, “You shall be he.”

“I, the unkind, the ungrateful? ah my dear,

I cannot look on thee.”

Love took my hand and smiling did reply,

“Who made the eyes but I?”

“Truth, Lord, but I have marr’d them; let my shame

Go where it doth deserve.”

“And know you not,” says Love, “who bore the blame?”

“My dear, then I will serve.”

“You must sit down,” says Love, “and taste my meat.”

So I did sit and eat.

George Herbert (3 april 1593 – 1 maart 1633)

De Duitse dichter Peter Huchel werd geboren in Lichterfelde bij Berlijn op 3 april 1903. Hij studeerde literatuur en filosofie in Berlijn. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij hoofdredacteur van het literaire tijdschrift Sinn und Form. Het bleek echter al snel dat de leiders van de DDR niet zo gecharmeerd waren van Huchels dialectische aanpak en in 1953 zag het ernaar uit dat hij zijn tijdschrift kwijt zou raken aan een gezagsgetrouwer hoofdredacteur. In 1962 moest hij ontslag nemen omdat hij zich niet hield aan officiële richtlijnen van de partij. Hij kon in 1972 vertrekken naar West-Duitsland.

Nichts zu berichten

Nichts zu berichten.
Das Einhorn ging fort
und ruht im Gedächtnis der Wälder,

in den Kammern des Mohns,
wenn die Äbtissin Sonne und Mond
den Toten gibt.

Der Herbst lichtet sich,
verliert sein Gedächtnis
in der Blutspur der Buche.

Was bleibt, ist nicht mehr
als der schwarze Draht in der Luft,
der zwei Stimmen vereinigt.

In der weißen Abtei des Winters
ein lautloser Flügelschlag.
Im Namen dessen –
bis ans Ende der Tage.

Verona

Zwischen uns fiel der Regen des Vergessens.
Im Brunnen verdämmern die Münzen.
Auf der Mauer die Katze,
Sie dreht ihr Haupt ins Schweigen,
Erkennt uns nicht mehr.
Das schwache Licht der Liebe
Sinkt auf ihre Augensterne.

Es rasselt das Räderwerk im Turm
Und schlägt zu spät die Stunde an.
Die Erde schenkt uns keine Zeit
Über den Tod hinaus,
Ins Gewebe der Nacht genäht
Versinken die Stimmen
Unauffindbar.

Zwei Tauben fliegen vom Fenstersims.
Die Brücke behütet den Schwur.
Dieser Stein,
Im Wasser der Etsch,
Lebt groß in seiner Stille.
Und in der Mitte der Dinge
Die Trauer.

Peter Huchel (3 april 1903 – 30 april 1981)

De Duitse schrijver Josef Mühlberger werd geboren op 3 april 1903 in Trautenau in Böhmen. Hij stamde uit een Duits-Tsjechische familie en zette zich zijn leven lang in voor een goede verhouding tussen de twee culturen. Hij studeerde in Praag literatuurwetenschap en promoveerde in 1926. Hij reisde in 1930 met vrienden door Dalmatië, waarvan de folklore in zijn werk altijd een wezenlijke rol zou spelen. Zo ook in zijn bekendste werk Die Knaben und der Fluß. In 1936 werden zijn boeken verboden. Na WO II vestigde hij zich in Eislingen, waar hij werkte als redacteur, journalist, vertaler en schrijver.

Uit: Die Knaben und der Fluss

„Eine Freundschaft wie die der beiden Knaben Waschek und Jenjik ist selten im Dorf, selten in der Landschaft. Der mährische Bauer kennt nur die Arbeit und hat keine Freude an der Geselligkeit. Es gibt hier nur Felder und Bauernhöfe, nicht einmal Bäume; nicht einmal Bäume; zu ihrer Pflege haben die Menschen keine Zeit. Der Ackerboden und die reifen Felder sind gelbbraun; die breiten Gesichter der Menschen haben dieselbe farbe wie das fruchtbare, einförmige Land.

Ein Bauernjunge gehört mit zehn Jahren aufs Feld, in den Hof, in die Scheune; mit vierzehn Jahren gehört er in den Stall. Der Vater Wascheks, ein heftiger und unfreundlicher Mann, mochte die Freundschaft seines Jungen nicht leiden; wenn er ihn nicht zur Arbeit prügelte lag es nicht daran, dass ihn die Mutter beschützte. Außer Waschek, dem Jüngsten, hatte der Bauer noch zwei Söhne und zwei Töchter. Obwohl der Houskahof der größte des Dorfes war, würde Waschek davon also nichts bekommen; er mußte in einen fremden Hof einheiraten oder einen beruf ergreifen.“

Josef Mühlberger (3 april 1903 – 2 juli 1985)

De Amerikaanse schrijver Washington Irving werd geboren op 3 april 1783 in Manhattan, New York. Zijn vader William Irving was afkomstig van de Orkney-eilanden en zijn moeder Sarah geboren Sanders was afkomstig uit Nederland. Irving is misschien het bekendst door zijn korte verhalen over The Legend of Sleepy Hollow en Rip van Winkle die allebei uit het boek The Sketch Book of Geoffrey Crayon komen. Hij schreef en sprak vloeiend Spaans en schreef biografieën over de Spaanse geschiedenis zoals Christoffel Columbus, De moren en Granada. Verder sprak hij vloeiend Duits en Nederlands. Vanaf 1830 verkende Irving het Westen van Amerika en schreef daar verhalen over, keerde daarna weer terug naar zijn geboortestreek om verhalen te schrijven, en werd daarna Amerikaans ambassadeur in Spanje van 1842 tot 1846.

Uit: The Legend of Sleepy Hollow

“In the bosom of one of those spacious coves which indent the eastern shore of the Hudson, at that broad expansion of the river denominated by the ancient Dutch navigators the Tappan Zee, and where they always prudently shortened sail and implored the protection of St. Nicholas when they crossed, there lies a small market town or rural port, which by some is called Greensburgh, but which is more generally and properly known by the name of Tarry Town. This name was given, we are told, in former days, by the good housewives of the adjacent country, from the inveterate propensity of their husbands to linger about the village tavern on market days. Be that as it may, I do not vouch for the fact, but merely advert to it, for the sake of being precise and authentic. Not far from this village, perhaps about two miles, there is a little valley or rather lap of land among high hills, which is one of the quietest places in the whole world. A small brook glides through it, with just murmur enough to lull one to repose; and the occasional whistle of a quail or tapping of a woodpecker is almost the only sound that ever breaks in upon the uniform tranquillity.”

Washington Irving (3 april 1783 – 28 november 1859)

De Duitse koopman en schrijver Friedrich Emil Rittershaus werd geboren op 3 april 1834 in Barmen. Hij schreef talrijke verhalen, gedichten en romans. Tot op heden is hij vooral bekend als schrijver van het Westfalenlied.

Das Westfalenlied

Ihr mögt den Rhein, den stolzen preisen,
Der in dem Schoß der Reben liegt;
Wo in den Bergen ruht das Eisen,
Da hat die Mutter mich gewiegt.

Hoch auf dem Fels die Tannen steh’n,
Im grünen Tal die Herden geh’n,
Als Wächter an des Hofes Saum
Reckt sich empor der Eichenbaum.

Da ist’s wo meine Wiege stand,
O grüß Dich Gott, Westfalenland!

* * * * *

Wir haben keine süßen Reden
Und schöner Worte Überfluß,
Und haben nicht so bald für jeden
Den Brudergruß und Bruderkuß.

Wenn Du uns willst willkommen sein,
So schau auf’s Herz, nicht auf den Schein,
Und sieh’ uns grad hinein ins Aug!
Gradaus, das ist Westfalenbrauch!

Es fragen nichts von Spiel und Tand,
Die Männer im Westfalenland

* * * * *

Und uns’re Frauen, uns’re Mädchen,
Mit Augen blau wie Himmelsgrund,
Sie spinnen nicht die Liebespfädchen
Zum Scherz nur für die müß’ge Stund.

Ein frommer Engel Tag und Nacht,
Hält tief in ihrer Seele Wacht,
Und treu in Wonne, treu in Schmerz,
Bleibt bis zum Tod ein liebes Herz.

Glückselig, wessen Arm umspannt,
Ein Mädchen aus Westfalenland!

* * * * *

Behüt Dich Gott, Du rote Erde,
Du Land von Wittekind und Teut!
Bis ich zu Staub und Asche werde,
Mein Herz sich seiner Heimat freut.

Du Land Westfalen, Land der Mark,
Wie Deine Eichestämme stark,
Dich segnet noch der blasse Mund
Im Sterben, in der letzten Stund!

Land zwischen Rhein und Weserstrand,
O grüß Dich Gott, Westfalenland!

Friedrich Emil Rittershaus (3 april 1834 – 8 maart 1897)
Standbeeld in Barmen

Gouden Uil Literatuurprijs 2007

De Vlaamse Gouden Uil Literatuurprijs 2007 gaat naar de Nederlander Arnon Grunberg voor zijn boek Tirza. Het werk gaat over een man die zijn kind wil beschermen. Het boek werd zaterdagavond, 31 maart 2007, in Antwerpen door de jury omschreven als een indringend psychologisch portret, verbonden met de alomtegenwoordige paranoia. Grunberg versloeg de Vlaamse genomineerden Tom Lanoye (Het derde huwelijk) en Dimitri Verhulst (De helaasheid der dingen) en de Nederlanders Remco Campert (Het satijnen hart) en Christiaan Weijts (ART.285b).

Uit: Tirza

“Hij drukt haar tegen zich aan en hij begrijpt, niet eerder heeft hij dat zo duidelijk begrepen, zo overweldigd, zo compromisloos, dat hij geen reden wil hebben zonder Tirza te leven. Zonder haar is leven niet meer denkbaar, en wat niet denkbaar is, is ongewenst. Zij is zijn bestaansrecht. Wat hij tegen zich aandrukt geeft hem tegelijkertijd het voorrecht en de plicht te leven. Zonder haar vervalt de plicht, maar ook het recht. Hij kan zich nauwelijks meer voorstellen hoe hij geleefd heeft toen ze er nog niet was. Wachtend, dat was het. Zo heeft hij al die jaren geleefd, wachten op Tirza. Al wist hij natuurlijk niet dat het Tirza was op wie hij wachtte.”

Arnon Grunberg (Amsterdam, 22 februari 1971)

J.C. Bloem-poëzieprijs 2007 voor Hanz Mirck

De Nederlandse dichter Hanz Mirck heeft de J.C. Bloem-poëzieprijs 2007 gewonnen met zijn bundel Wegsleepregeling van kracht. Dat maakte de jury maandag bekend. De tweejaarlijkse prijs voor de beste tweede bundel levert Mirck 2500 euro op. In de jury zaten Jeltje van Nieuwenhoven, Ruben van Gogh en Jean Pierre Rawie. Winnaar Mirck krijgt de prijs tijdens een feestelijke bijeenkomst op 21 april in Steenwijk overhandigd. Het is voor de derde keer dat de onderscheiding wordt uitgereikt.

Ik mag ook eens wat

Een nieuwe, oude tafel heeft ze
zegt ze. Wil ik niet komen kijken?
Vanwaar en sinds wanneer dit idee
dat ik me zozeer voor tafels interesseer?
Sinds ze het vroeg gaan mijn gedachten
er wel vaker naar uit. Is de hare rond
of juist vierkant, ovaal, ingelegd,
gepolitoerd? Met vier of zes poten,
lange elegante, met een knikje halfweg?
Met ballen? Eén heel dikke poot?
En: wat wil ze van dergelijke poten,
zo’n tafel van mij? Zou mooi vinden
voldoende zijn? Zou de tafel het houden?

Hanz Mirck (Zutphen, 8 april 1970)

György Konrád, Émile Zola, Brigitte Struzyk, Edgar Hilsenrath, Thomas Glavinic, Hoffmann von Fallersleben, Casanova, Johann Gleim, Hans Christian Andersen, Onno Zwier van Haren

De joods-Hongaarse schrijver György Konrád werd geboren op 2 april 1933 in Berettyóújfalu (bij Debrecen). Konrád studeerde literatuurwetenschappen, sociologie en psychologie aan de Loránd Eötvös Universiteit in Boedapest. Tot 1988 was zijn werk in Hongarije verboden. Konrád is, sinds 1997, voorzitter van de Berlijns-Brandenburgse Kunstacademie. Hij is lid van de landelijke raad van de partij SZDSZ. Sinds 1991 is hij voorzitter van het magistraat in Boedapest. Ook was hij in 1991 een van de oprichters van het Democratisch Charter. Konrád ontkwam als kind ternauwernood aan de uitmoording door de nazi’s van alle Joden in het dorp van zijn jeugd, en werd tijdens het communistisch bewind dan weer de mond gesnoerd door de censuur die het ‘socialistisch realisme’ aan kritische auteurs oplegde. Konrád bleef schrijven en aanvankelijk ondergronds en in het buitenland publiceren, tot hij na de val van het communisme vrijelijk kon reizen, spreken en publiceren. Tijdens de communistische jaren schreef hij samen met Ivan Szelényi ‘Die Intelligenz auf dem Weg zur Klassenmacht’ (1978), een sociologische studie over de mogelijkheden om intellectuele kritiek te uiten onder een communistisch regime.

Uit: Zonsverduistering

“Na het mislukken van de revolutie trof ik in de geconsolideerde jaren 60 die lichtgeraaktheid alleen daar niet aan waar ik niet keek. Hier was niet alleen de commissaris van politie maar ook de huismeester de heiligheid, de staat zelve. Dit hadden ze gekregen, en praktisch niets anders, dit recht op nobele woede, om in naam van de staat wraak te mogen nemen op andere staatsburgers. En als een burger van een andere staat hen beledigd had? Dan was de machteloosheid van de overheidsmensen echt hartverscheurend. Je kon hem er niet uitgroeien, niet achter tralies zetten, niet vertrappen, de wond te beleven branden in de ziel van de stadsmensen, ze konden op niemand anders wraak nemen dan op de plaatselijke vrienden van de vreemdeling die beledigende worden gesproken had. Zeg maar: op zijn vermoedelijke vrienden. Denk niet dat ogenschijnlijk verstandige, gemoedelijke, beschaafde mensen niet buiten zichzelf van woede raakten als de grote gelegenheid daar was, als ze zich beledigd mochten voelen in naam van de staat. Het meeste haatten ze degene die liet merken hoe overbodig hun dagelijks verraad was. Die ontkenden de zin van hun bestaan en het excuus van hun verleden. In wie anders zou een verrader zijn doodsvijand zien dan in iemand die geen verrader is?
Omdat de omgeving schrijvers van geval tot geval streng bestrafte voor wat ze geschreven hadden en dat in de helft van de wereld vandaag de dag nog doet, moest de schrijver die zijn weg bewandelt er rekening mee houden in de gevangenis terecht te komen. Dat dreigement komt als een donderslag bij heldere hemel. Er zijn altijd een dozijn of wat landen op aarde waar het risico van een gewelddadige dood, dat tot dan toe niet meer dan een weggewuifde fantasievoorstelling was geweest, ineens aan de horizon opdoemen. Het slachtoffer is het zegel dat het kunstwerk authenticiteit verleent, denken de verschrikkelijke gelovigen.”

György Konrád (Berettyóújfalu, 2 april 1933)

De Franse schrijver Émile Zola werd geboren op 2 april 1840 te Parijs. Hij bracht zijn jeugd en zijn schooljaren door te Aix-en-Provence, waar zijn vader, van Italiaanse origine, ingenieur was. Door zijn planning voor de watervoorziening was zijn vader geruïneerd. In de armoedige jaren die daarop volgden, wist zijn zoon zich toch een bestaan te verwerven bij de uitgeverij Hachette. Zola werd beroemd met zijn roman Germinal (1885) en zijn open brief J’Accuse…! (1898) omtrent de affaire Dreyfus. In die brief kiest hij partij voor de Joodse kapitein Alfred Dreyfus, die ten onrechte van spionage was beschuldigd. Na de open brief J’Accuse…! in 1898 werd Zola veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf. Hij wachtte daar niet op, maar week uit naar Groot-Brittannië. Na een jaar kon hij terugkomen en werd hij als held ontvangen.

Uit: Germinal

« Le roulement de tonnerre approchait, la terre fut ébranlée, et Jeanlin galopa le premier, soufflant dans sa corne.
– Prenez vos flacons, la sueur du peuple qui passe ! murmura Négrel, qui, malgré ses convictions républicaines, aimait à plaisanter la canaille avec les dames.
Mais son mot spirituel fut emporté dans l’ouragan des gestes et des cris. Les femmes avaient paru, près d’un millier de femmes, aux cheveux épars, dépeignés par la course, aux guenilles montrant la peau nue, des nudités de femelles lasses d’enfanter des meurt-de-faim. Quelques-unes tenaient leur petit entre les bras, le soulevaient, l’agitaient, ainsi qu’un drapeau de deuil et de vengeance. D’autres, plus jeunes, avec des gorges gonflées de guerrières, brandissaient des bâtons; tandis que les vieilles, affreuse, hurlaient si fort, que les cordes de leurs cous décharnés semblaient se rompre. Et les hommes déboulèrent ensuite, deux mille furieux, des galibots, des haveurs, des racommodeurs, une masse compacte qui roulait d’un seul bloc, serrée, confondue, au point qu’on ne distinguait ni les culottes déteintes, ni les tricots de laine en loques, effacés dans la même uniformité terreuse. Les yeux brûlaient, on voyait seulement les trous des boucles noires, chantant la Marseillaise, dont les strophes se perdaient en un mugissement confus, accompagné par le claquement des sabots sur la terre dure. »

Émile Zola (2 april 1840 – 29 september 1902)
Zola, geschilderd door Monet

De Duitse schrijfster en dichteres Brigitte Struzyk (eig. Brigitte Kraft) werd op 2 april 1946 geboren in Steinbach-Hallenberg/Thüringen. Zij groeide op in Weimar, waar zij een opleiding tot agrotechnicus voltooide. Van 1965 tot 1969 studeerde zij theaterwetenschappen in Leipzig. Van 1970 tot 1982 was zij lecor bij de Aufbau Verlag, eerst in Weimar, later in Oost-Berlijn waar zij in het stadsdeel Prenzlauer Berg woonde en met bevriende auteurs uit hetzelfde geboortejaar de „Gruppe 46“ vormde. Van 1982 tot 1990 was zij zelfstandig schrijfster. Na de val van de muur werkte zij als persoonlijk assistente op de afdeling bouw van de deelgemeente Pankow. Sinds 1998 is zij opnieuw zelfstandig schrijfster.

Weltliches über die Nacht

Nun zieht die Nacht ihr Laken
schwarz auf die Wolkenbetten
Es glühn der Sterne Zigaretten
Der All-Tag hängt den Hut nun an den Haken
und macht sich lang
und drückt ein Auge zu.

Läßt du nun einen Fensterflügel offen
dann nimmt ein kleiner Teufel deine Hand
Schwarzhandel blüht schön auf am Straßenrand
Der Teufel möchte mit dir unter einer Decke hoffen
daß mit der Lust auch Liebe wächst.

Die Sterne Zigaretten werden Kippen
Der Morgen wäscht das Laken nebelgrau
Im Spiegel grüßt dich eine schöne Frau
die schminkt sich mit dem Teufelsrot die Lippen
und stiefelt mit Verspätung
auf den Bau.

Brigitte Struzyk (Steinbach-Hallenberg, 2 april 1946)

De Joods-Duitse schrijver Edgar Hilsenrath werd geboren in Leipzig op 2 april 1926. Tijdens WO II kwam hij, gescheiden van zijn familie, uiteindelijk in Palestina terecht. Hij kon er echter niet aarden en besloot in 1947 naar de intussen weer met elkaar verenigde familie in Frankrijk terug te keren. In de jaren vijftig emigreerde de hele familie naar New York. Hier begon Hilsenrath aan zijn eerste roman, Nacht. Met zijn volgende roman, Der Nazi & der Friseur, brak hij door in Duitsland, maar ook in de rest van de wereld. In 1975 kwam hij terug naar Duitsland om in contact te zijn met de Duitse taal. Sindsdien woont hij in Berlijn.

Uit: Berlin… Endstation

„Eigentlich heiße ich Joseph Leschinsky, aber da manche Leute Leschinsky zu lang fanden, nannten sie mich Lesche. An Lesche habe ich mich gewöhnt, und dieser Name ist mir geblieben und ersetzt sogar meinen Vornamen, einfach so: Lesche.¯Und Sie wollen in Deutschland bleiben?¯Ich habe die Schnauze voll von Amerika. Singer spielte mit seinen Kreuzworträtseln, und seine Finger fuhren fast zärtlich über das Papier.¯Sie werden als Jude nicht lange in Deutschland leben können, sagte er dann.¯Ich habe mir die Sache gründlich überlegt®, sagte Lesche.¯Ich bin deutscher Schriftsteller und brauche die deutsche Sprache. Ich muß sie hören, immer und überall. Außerdem ist Deutschland heute ein demokratisches Land. Der Hitlerspuk ist längst vorüber, und inzwischen ist eine neue Generation herangewachsen.¯Der Holocaust wird Sie überall in Deutschland verfolgen. Jedes Haus, jede Straße wird Sie daran erinnern. Und die alten Leute. Es gibt kein Entrinnen. Glauben Sies mir.¯Man muß es auf einen Versuch ankommen lassen.Lesche schlürfte den wäßrigen Kaffee. ¯Ich habe unlängst in einer jüdischen Zeitung gelesen, sagte er dann, ¯daß die Deutschen in der Hauptstadt ein Holocaustmahnmal errichten wollen. Was halten Sie davon?¯Das ist ein schlechter Witz, sagte Singer. ¯Wozu brauchen die Deutschen ein Mahnmal? Ganz Deutschland ist ein Holocaustmahnmal.¯Ganz Deutschland?¯Ja. Ganz Deutschland.“

Edgar Hilsenrath (Leipzig, 2 april 1926)

De Oostenrijkse schrijver Thomas Glavinic werd geboren op 2 april 1972 in Graz. Hij werkte als taxichauffeur en (reclame)tekstschrijver. In 1998 verscheen zijn eerste roman Carl Haffners Liebe zum Unentschieden bekend. Het boek werd diverse keren vertaald en werd ook bekroond, maar verscheen niet op de bestsellerlijsten. In 2000 volgde de roman Herr Susu, een harde afrekening met het voetbalbedrijf, in 2001 de detective Der Kameramörder. In 2004 lukte eindelijk de doorbraak met de satirische ontwikkelingsroman Wie man leben soll. Deze werd zowel door de kritiek geprezen als goed verkocht. Ook zijn in 2006 verschenen roman Die Arbeit der Nacht was een succes.

Uit: Carl Haffners Liebe zum Unentschieden

„Hummel hörte sich unter den anderen Meistern um. Die Mehrheit teilte seine Ansicht. Hätte Haffner den Springer zur Mitte gezogen, hätte er eine sichere Druckstellung erlangt un zumindest das Unentschieden bequem erzwingen können. Der von Haffner gewählte Zug war objektiv betrachtet allerdings noch stärker. Doch es war ein Angriffszug, der das Remis ausschlug. Es bestand kein Zweifel: Jemand mußte Haffner ein Rauschmittel in den Kaffee gerührt haben. Der Wiener war von allen guten Geistern verlassen. Er spielte auf Sieg.
Hummel watschelte durch die Nebenräume. Nun half ihm auch der genossene Cognac nicht mehr. Mit einem nicht sehr sauberen Taschentuch wischte er sich Schweiß von der Stirn. Seine Hände zitterten so stark, daß er es fast nicht fertigbrachte, sich eine Zigarre anzustecken. Den Spielsaal wollte Hummel nicht mehr betreten. Er ließ sich von Fähndrich mit Cognac versorgen. Von einem dieser Dienstwege zurückgekehrt, berichtete Fähndrich mit sich überschlagender Stimme, daß Haffner durch den Spielsaal flaniere und in aufgeräumter Stimmung mit Bekannten spreche. Hummel tippte sich an die Schläfe. Vor Aufregung brach er beinahe in Tränen aus.
Lasker zog zum fünfunddreißigsten Mal. Ein Bote hastete durch die Räume und führte den Zug an allen Demonstrationsbrettern aus. Die Mehrzahl der Meister nickte befriedigt und rieb sich die Hände. Es war die bei weitem spannendste Partie des Wettkampfes geworden, wild, verwickelt, fast im Stil der alten Romantiker.“

Thomas Glavinic (Graz, 2 april 1972)

De Duitse schrijver August Heinrich Hoffmann von Fallersleben werd geboren in Fallersleben op 2 april 1798. Fallersleben kwam in 1821 naar Nederland om kennis te maken met de overblijfselen van de Middelnederlandse letterkunde, waarvan hij een vurig beminnaar en beoefenaar was. Aan deze “litterarische Reise” heeft men de uitgave te danken van zijn Horae Belgicae, met daarin de eerste tekstedities van een aantal Middelnederlandse werken. In enkele gevallen bleef zijn editie tot eind 20e eeuw de enige gedrukte versie. Hij werd in 1830 buitengewoon en in 1835 gewoon hoogleraar te Breslau, maar in 1842 werd hij vanwege zijn liberale beginselen van zijn post ontheven. In 1841 dichtte hij op Helgoland Das Lied der Deutschen. In 1860 werd hij bibliothecaris in het Benedictijner klooster te Corvey aan de Wezer, waar hij op 19 januari 1874 overleed.

Auswanderungslied

Unsre Fürsten hatten viel versprochen,
Doch das Halten schien nicht ihre Pflicht.
Haben wir denn nun soviel verbrochen,
daß sie hielten ihr Versprechen nicht?

Schlimmer wird es jetzt von Tag zu Tage,
Schweigen ist nur unser einzig Recht:
Untertanen ziemet keine Klage,
Und gehorchen muß dem Herrn der Knecht.

Unsre Brüder werden ausgewiesen,
Mehr als alles Recht gilt Polizei.
Heute trifft es jenen, morgen diesen,
Jeder, jeder Deutsch’ ist vogelfrei.

Deutsche Freiheit lebet nur im Liede,
Deutsches Recht, es ist ein Märchen nur.
Deutschlands Wohlfahrt ist ein langer Friede –
Voll von lauter Willkür und Zensur.

Darum ziehn wir aus dem Vaterlande,
Kehren nun und nimmermehr zurück,
Suchen Freiheit uns am fremden Strande –
Freiheit ist nur Leben, ist nur Glück.

Hoffmann von Fallersleben (2 april 1798 – 19 januari 1874)

De Italiaanse schrijver en avonturier Giacomo Girolamo Casanova werd geboren in Venetië op 2 april 1725. Zijn naam werd synoniem voor vrouwenversierder en zijn blijvende reputatie dankt hij vooral aan zijn zeer uitgebreide memoires die, met de nodige academische omzichtigheid, als een 18e-eeuws tijdsdocument kunnen worden gezien.

Uit: The memoirs of Jacques Casanova de Seingalt

“Bettina must have been in despair, not knowing into whose hands her letter had fallen; to return it to her and thus to allay her anxiety, was therefore a great proof of friendship; but my generosity, at the same time that it freed her from a keen sorrow, must have caused her another quite as dreadful, for she knew that I was master of her secret. Cordiani’s letter was perfectly explicit; it gave the strongest evidence that she was in the habit of receiving him every night, and therefore the story she had prepared to deceive me was useless. I felt it was so, and, being disposed to calm her anxiety as far as I could, I went to her bedside in the morning, and I placed in her hands Cordiani’s note and my answer to her letter.

The girl’s spirit and talent had won my esteem; I could no longer despise her; I saw in her only a poor creature seduced by her natural temperament. She loved man, and was to be pitied only on account of the consequences. Believing that the view I took of the situation was a right one, I had resigned myself like a reasonable being, and not like a disappointed lover. The shame was for her and not for me. I had only one wish, namely, to find out whether the two brothers Feltrini, Cordiani’s companions, had likewise shared Bettina’s favours.”

Giacomo Casanova (2 april 1725 – 4 juni 1798)

De Duitse dichter en schrijver Johann Wilhelm Ludwig Gleim werd geboren op 2 april 1719 in Ermsleben. Gleim was mit Johann Peter Uz, Friedrich Gottlieb Klopstock, Moses Mendelssohn, Johann Gottfried Herder, Johann Heinrich Voß und Johann Gottfried Seume bevriend. Tot zijn bekendste werk horen de „Preußische Kriegslieder in den Feldzügen 1756 und 1757 von einem Grenadier“ die hij bij het begin van de Zevenjarige Oorlog schreef. Daarmme was hij een voorloper van de politieke poëzie.

Liebe und Freundschaft

Liebe, weg! Du zankst dich nur,
Bist nur immer eifersüchtig!
Siehst nur immer nach der Uhr,
Bist, wie ihre Stunden, flüchtig!

Freundschaft, bleib’! Du zankst dich nicht,
Bist nicht immer eifersüchtig!
Siehst in’s helle Sonnenlicht,
Bist nicht unstät, bist nicht flüchtig!

Komm’ und sitz’ auf meinem Schooß,
Herrsch’ in meinem kleinen Staate! –
Wie werd’ ich die Liebe los?
Rathe, liebe Freundschaft, rathe!

Johann Gleim (2 april 1719 – 18 februari 1803)

De Deense schrijver en dichter Hans Christian Andersen werd geboren op 2 april 1805 in Odense, in grootte de derde stad van Denemarken. Zijn vader was schoenmaker en overleed toen Hans Christian 11 jaar oud was. Toen hij klein was, speelde hij graag met zijn poppenkast. Hij wilde graag acteur worden, maar werd niet aangenomen bij de koninklijke theaterschool (1819). Zijn opleiding kreeg hij aan een school voor armen, tot dat hij op zeventienjarige leeftijd via vrienden een beurs kreeg voor een goede school. Zijn debuut was in 1827 met het gedicht Det døende Barn (Het stervende kind) dat hem zeer onder de aandacht bracht. In 1835 werd de roman Improvisatoren (De improvisator) uitgebracht na een studiereis door Europa. Deze roman was zowel een pittoreske beschrijving van Italië als een autobiografie. In 1835 werd ook zijn eerste verzameling Eventyr, fortalt for Børn (Sprookjes, aan kinderen verteld) uitgegeven. Dit waren veelal traditionele sprookjes die hij opnieuw onder woorden had gebracht. Zijn latere sprookjesbundels, vol eigen sprookjes met een grote spanwijdte, raakten verder en verder van de kinderliteratuur. Ze vallen in meerdere categorieën uiteen, vanaf de poëtisch en filosofische mythe tot aan realistischer korte verhalen. Gemeenschappelijk is echter het humoristische inzicht van Andersen.

Uit: Het lelijke jonge eendje

“Eindelijk barstte het grote ei. “Piep! Piep!” zei het jong en waggelde naar buiten, want het was erg groot en lelijk. De moedereend keek ernaar en zei: “Je bent een vreselijk groot eendenjong. Geen van de anderen ziet er zo uit. Het zal toch geen kalkoenkuiken zijn? Daar zullen we gauw achter komen. In het water moet hij, al moet ik hem er zelf intrappen!”

De volgende dag was het heerlijk weer, de zon scheen op alle groene zuringplanten. De moedereend ging met haar hele gezin naar de gracht toe. Plons! Zij sprong in het water en riep: “Vlug! Vlug!” en het ene jonge eendje na het andere plompte er in; het water sloeg hen over het hoofd, maar ze kwamen dadelijk weer boven en dreven zo heerlijk, de pootjes gingen vanzelf. Ze waren er allemaal in; zelfs het lelijke grijze eendje zwom mee.

“Neen, dat is geen kalkoen!” zei ze. “Kijk eens, hoe mooi hij zijn poten gebruikt en wat houdt hij zich recht. Dat is mijn eigen jong. Hij is toch eigenlijk heel aardig, als je hem goed bekijkt. Vlug! Vlug! Kom met me mee, dan zal ik jullie in de wereld brengen en je voorstellen op het eendenveldje, maar jullie moeten altijd vlak bij me blijven, zodat niemand op je trapt, en pas op voor de kat!” En zo kwamen ze op het eendenveldje. Daar heerste een vreselijk lawaai, want er waren twee gezinnen, die om een palingkop vochten, en tenslotte kreeg de kat hem nog.”

Hans Christian Andersen (2 april 1805 – 4 augustus 1875)

De Nederlandse schrijver Onno Zwier van Haren werd geboren in Leeuwarden op 2 april 1713. Zwier van Haren is een van de merkwaardigste figuren uit de Nederlandse literatuur van de achttiende eeuw geweest. Hij en zijn broer Willem (1710-1768) – ook deze onderscheidde zich als dichter – waren Friese edellieden. Zij waren vurig Prinsgezind en tijdens het korte bewind van Willem IV vrij belangrijke diplomaten. Vooral Onno Zwier was een originele persoonlijkheid, die in zijn literaire werk dikwijls zijn tijd ver vooruit was. Zo publiceerde hij in 1766 het treurspel ‘Agon’, dat toestand
en op Java en wandaden van de Nederlanders aldaar behandelt. Hij was practisch de eerste, die de aandacht van het publiek voor dit onderwerp vroeg, en dus een voorloper van Multatuli. Zijn grote, in 1771 verschenen epische gedicht ‘De Geuzen’, resultaat van een omvangrijke voorstudie, behandelde de glorietijd van onze nationale geschiedenis en liep vooruit op de later geformuleerde verlangens van Potgieter. Maar ook in het dagelijks leven nam hij stelling tegen de opvattingen van zijn tijd. Ondanks zijn uitgebreide Franse cultuur – hij was uitstekend thuis in het werk van Voltaire – bleef hij een vroom Christen, wiens verzet tegen de lichtzinnigheid van de leidende kringen in Den Haag en tegen de baantjesjagerij en onbekwaamheid der regenten steeds bleek. Hij wees dan terug op de stoere en eenvoudige zeden, die Nederland vroeger groot gemaakt hadden. Toen hij zich reeds lang uit het openbare leven teruggetrokken had, publiceerde hij in 1779 zijn toneelstuk ‘Pietje en Agnietje of De Doos van Pandora’. Hij schreef dit ter gelegenheid van het tweede eeuwfeest van de Unie van Utrecht

Uit: Pietje en Agnietje, of de doos van Pandora

Prometheus.

Ik heb uw wil volbracht, o grootste van de Goden,

Pandora’s beeld is afgemaakt.

Ik weet, de sterveling moet volgen Gods geboden,

Hetzij ’t bevel hem in ’t byzonder raakt,

Of voor ’t Heelal mocht zijn van nooden.

Doch waartoe dient dit kunstig werk?

De Goden hebben nog geen tempels,

De tomben eischen nog geen zerk,

Geen vaas of beeld benauwt de drempels;

De eenvoudigheid alleen, in dit gelukkig perk,

Met goede trouw gepaard, beheerscht onnoozle menschen,

Die geene sierselen, maar rust en vrede wenschen.

En wat is de schoonheid zonder reden,

Wat is de schoonheid zonder ziel?

Of wie zal volgen hare treden,

Daar zij alleen aan ’t oog geviel!

Gun gij, o Jupiter! haar ’t leven,

Mijn welzijn is er aan verpand;

Ik heb aan ’t marmer vorm gegeven,

Gun haar een ziel van uwe hand!

Onno Zwier van Haren (2 april 1713 – 2 september 1779)

Nikolaj Gogol, Milan Kundera, Urs Allemann, Rolf Hochhuth, Joseph de Maistre, Maria Polydouri, Edmond Rostand

De Russische schrijver Nikolaj Vasiljevitsj Gogol werd geboren in Poltawa, Oekraïne, op 1 april 1809. Gogol kwam uit Klein-Rusland (nu Oekraïne). Zijn ouders bewoonden een klein landgoed in de landstreek Poltava. Hij volgde het gymnasium in Nezjin. In 1828 ging hij naar Sint-Petersburg om een baan te zoeken bij de overheid. In 1829 publiceerde hij het gedicht Hanz Küchelgarten. Van 1831 tot 1832 werkte Gogol aan Avonden op een dorp nabij Dikanka. Dit is een vrolijke, folkloristische verhalenbundel, geïnspireerd door zijn jeugdjaren in Oekraïne. In 1834 werd hij adjunct-hoogleraar aan de universiteit van Sint-Petersburg. Dat was geen succes. Een jaar later legde hij zich toe op het schrijven. Thema’s die vaak terugkeren in zijn werk zijn de duivel en de tegenstelling tussen schijn en werkelijkheid. Ook schreef hij veel over Sint-Petersburg. Rond 1836 kwam zijn toneelstuk De revisor uit. Een ander toneelstuk van hem is: Huwelijk. Daarnaast schreef hij ook verhalen zoals De neus en Dagboek van een gek, beide uit 1835. Later werden deze verhalen gebundeld in Petersburgse vertellingen. Een beroemde novelle van Gogol in deze bundel is De mantel. Over deze novelle schreef Vladimir Nabokov: Met zijn onsterfelijke verhaal De mantel, werd Nikolaj Gogol de grootste kunstenaar die Rusland ooit heeft voortgebracht. Een waar meesterwerk van Gogol is de roman Dode zielen uit 1842.

Uit: Die Nacht vor Weihnachten

Der letzte Tag vor Weihnachten war zu Ende gegangen. Eine klare Winternacht brach an. Die Sterne blinkten. Der Mond stieg feierlich am Himmel empor, um den guten Menschen auf der ganzen Welt zu leuchten, auf daß sie frohen Mutes nach altem Brauch ihre Weihnachtslieder unter den Fenstern sängen. Der Frost hatte seit dem Morgen stark zugenommen. Dafür war es aber so windstill, daß man das Knirschen des Schnees unter den Stiefelsohlen eine halbe Werst weit hören konnte.
Noch hatte sich keine Singschar auf der Straße gezeigt. Nur der Mond schien verstohlen in die Hüttenfenster, wie um die sich putzenden Mädchen daran zu erinnern, daß es an der Zeit sei, in den knisternden Schnee hinauszulaufen.
Da qualmten dicke Rauchschwaden aus einem der Schornsteine und stiegen als schwarze Wolke empor. Mit ihnen fuhr aber, auf einem Besenstiel reitend, die Hexe zum Himmel auf.
Wäre in diesem Augenblick der Assessor von Sorotschinzy in einer mit Bürgerpferden bespannten Troika vorbeigefahren, die nach Ulanenart pelzverbrämte Mütze auf dem Kopf, in seinem blauen, mit schwarzem Lammfell gefütterten Mantel und mit seiner teuflisch geflochtenen Peitsche, mit der er den Kutscher anzutreiben liebte – so hätte er die Hexe sicherlich bemerkt, denn es gibt keine Hexe auf der ganzen Welt, die dem scharfen Blick des Assessors von Sorotschinzy zu entgehen vermag. Er weiß haargenau, wieviel Ferkel die Sau einer jeden Einwohnerin wirft, wieviel Leinwand sie in ihrer Truhe aufbewahrt und welche Kleidungsstücke oder Wirtschaftsgegenstände jeder ordentliche Mann an den Feiertagen in der Schenke zu versetzen pflegt. Doch der Assessor fuhr nicht vorbei und hätte sich um das fremde Dorf auch gar nicht bekümmert – er hatte seinen eigenen Bezirk

Nikolaj Gogol (1 april 1809 – 4 maart 1852)

De Tsjechische schrijver Milan Kundera werd geboren in Brno op 1 april 1929. Een van Kundera’s bekendste werken is toch wel De ondraaglijke lichtheid van het bestaan; een filosofische roman waarin de auteur de lezer meeneemt in de hoofden van vier hoofdrolspelers, met verschillende achtergronden en denkbeelden, die allemaal hun bestaan op een eigen manier proberen in te richten. Vanuit verschillende perspectieven worden zaken als toeval en voorbestemming, politiek, kunst, liefde, seks, kitsch en natuurlijk de lichtheid van het bestaan behandeld. Kundera woont sinds 1975 in Frankrijk. Hij was daar tevens docent vergelijkende literatuurwetenschap aan de Universiteit van Rennes.

Uit: Ignorance

“What are you still doing here?” Her tone wasn’t harsh, but it wasn’t kindly, either; Sylvie was indignant.
“Where should I be?” Irena asked.
“Home!”
“You mean this isn’t my home anymore?”
Of course she wasn’t trying to drive Irena out of France or implying that she was an undesirable alien: “You know what I mean!”
“Yes, I do know, but aren’t you forgetting that I’ve got my work here? My apartment? My children?”
“Look, I know Gustaf. He’ll do anything to help you get back to your own country. And your daughters, let’s not kid ourselves! They’ve already got their own lives. Good Lord, Irena, it’s so fascinating, what’s going on in your country! In a situation like that, things always work out.”
“But Sylvie! It’s not just a matter of practical things, the job, the apartment. I’ve been living here for twenty years now. My life is here!”
“Your people have a revolution going on!”
Sylvie spoke in a tone that brooked no objection. Then she said no more. By her silence she meant to tell Irena that you don’t desert when great events are happening.
“But if I go back to my country, we won’t see each other anymore,” said Irena, to put her friend in an uncomfortable position.”

Milan Kundera (Brno, 1 april 1929)

De Zwitserse schrijver en dichter Urs Allemann werd geboren op 1 april 1948 in Schlieren. Van 1986 tot 2005 was hij literair redacteur van de Baseler Zeitung. In 2001 verraste hij zijn lezers met een gedichtenbundel, waarin hij de antieke vormen van ode en sonnet nieuw leven inblies.

Asklepiadeisch die zweite

Reisst wenn mitten entzwei einen eine seis sich
sie seis nackt auf das Brett dich in den Kübel dass
fern dem Bauch und es gliedert
was der Kopf auseinanderdrückt

bis es ob er es sprengt wenn er zersprungen und
aus dem Schädel das Herz sich in den Mund das Hirn
auftut und es herauskriecht
dass des Abends den Hammer du

drauf und wieder nicht weisst ob dich getötet was
wenns im Eimer erwacht an dir heruntertropft
als dies stete sich Höhlen
oder wieder der Kieselstein

nämlich nirgends ein Wort das dich wenn ihr zerdrückt
und der Zangengeburt müd aber raus aus dem
Bagger schweisste dass nie mehr
einer eine zu foltern sich –

Alkäisch die zweite

So dass aus nichts gefolgert der Vers und dichs
hirnunter wegschleisst oder Erinnerung
ob Burtswehsplitter aus der Schädel-
glocke abspitzend der Odenklöppel

zerschwungen durchbricht oder Vergangenheit
wenn schambergborstenstriegelnd dann doppelwulst-
verknotet wie sichs dir entgegen
weil aus dem Spalt sich ein ander Fleisch frisst

und lieb im Schenkel was auf dem Kehricht dir
vorn Rumpf gestürzt schmöcksch? du es sich rühren siehst:
was Wurm das lebt so gsehsch? die Haut jetzt
gschpürsch? platzt es weg und das wächst und packt dich

von fern her an der Kehle und reisst dir gang!
Schlafstrophen aus worinnen dem Gurgelschlitz
chumm! Fleisch entfällt und auglos Kinder-
kugeln daraussen in Löchlein rollen

Urs Allemann (Schlieren, 1 april 1948)

De Duitse schrijver Rolf Hochhuth werd geboren op 1 april 1931 in Eschwege. Hij werkte eerst als boekhandelaar, later als lector en is sinds 1963 zelfstandig schrijver. Hij woont afwiiselend in Basel en Berlijn. Hochhut is pleitbezorger van het documentaire theater. In zijn stukken treden vaak fictieve personen op naast historische. De tijd waarin het stuk speelt is echter altijd goed gedocumenteerd. Zijn thema’s zijn politieke en sociale vraagstukken en de verwerking van het nationaalsocialistische verleden van Duitsland. In 2001 ontving Hochhuth de eerste Jacob-Grimm-Preis. Zie ook mijn Blog van 2 april 2006.

Uit: Jacob Grimm oder Angst um unsere Sprache

„In Grimms Märchen klingt als geistiger Widerhall der französischen Revolution ihre radikale Gesellschaftskritik: Aphoristisch einleuchtend, wie beiläufig, gar nicht schulmeisterlich. Ein Beispiel aus dem ziemlich unbekannten Märchen: ‘Der Wolf und der Mensch’: Als einst der Fuchs dem Wolf Angst machte vor der Stärke der Menschen, der kein Tier gewachsen sei, bat der Wolf, ihm doch einmal einen Menschen zu zeigen; ich zitiere: “Zuerst kam ein alter abgedankter Soldat. ‘Ist das ein Mensch?’ fragte der Wolf. ‘nein, das ist einer gewesen’ antwortete der Fuchs” – worauf der Wolf den Invaliden nicht angriff. Kann man sarkastischer, aufklärerischer, mitleidiger – mit einem Wort: so drastisch wie Voltaire formulieren? Doch Gesellschaftskritik beschränkt sich viel seltener bei den Grimms nur auf Mitgefühl für den sozial Verunglückten – nein, sie ruft meist in den Märchen zur Rebellion auf! Rebellion legitimiert durch Unrecht. Die treuen Bremer Stadtmusikanten sind ja nicht spaßeshalber gegen ihre Peiniger aufgestanden – sondern erst, als die ihnen ans Leben wollten. Und der Erste der “Sechse” war “ein Mann” – so beginnt das Märchen -, “der verstand allerlei Künste; er diente im Krieg und hielt sich brav und tapfer, aber als der Krieg zu Ende war, bekam er den Abschied und drei Heller Zehrgeld auf den Weg. ‘Wart’ sprach er, ‘das lass ich mir nicht gefallen, finde ich die rechten Leute, so soll mir der König noch die Schätze des ganzen Landes herausgeben’. Da ging er voll Zorn in den Wald” – ein Satz, der exakt hundert Jahre nach Beginn der Arbeit am Wörterbuch 1951, mit Jüngers ‘Waldgang’ zum imperativen Titel für zivilen Ungehorsam werden sollte, genau so gemeint wie in diesem Märchen: “Da ging er voll Zorn in den Wald”; wie auch Schillers Räuber.“

Rolf Hochhuth (Eschwege, 1 april 1931)

De Italiaanse politicus, schrijver en filosoof Joseph, comte de Maistre werd geboren in Chambéry op 1 april 1753 – Turijn, 26 februari 1821) was Tijdens deze eerste periode van de Franse Revolutie schreef hij verscheidene politieke werken, waaronder Considérations sur la France, waarin hij een oordeel velde over de situatie van Frankrijk, zonder ooit Frankrijk te hebben bezocht. In 1803 werd hij naar Sint-Petersburg afgevaardigd. Daar publiceerde hij in 1810 zijn Essai sur le principe générateur des institutions politiques, een werk over sociale politiek. In 1816 bezocht de Maistre dan uiteindelijk Frankrijk. Men onthaalde hem met veel bewondering, want hij had per slot van rekening twintig jaar daarvoor voorspeld welke koers Frankrijk zou varen. In Frankrijk had men immers, onder de Restauratie, het koningschap hersteld. Hoewel hij zeer gelukkig was met deze ontwikkeling, rustte de Maistre niet op zijn lauweren en publiceerde hij nog enkele ophefmakende geschriften: Du Pape (1819) en Les Soirées de Saint-Pétersbourg (1821). Dit waren werken waarin hij zijn laatste bedenkingen over de christelijke maatschappij, de Kerk en de Voorzienigheid neerschreef.

Uit: Les Soirées de Saint-Pétersbourg (1821)

« L’erreur a mille formes et deux principaux caractères: la superstition et l’incrédulité. Ou l’homme altère en lui l’image de Dieu pour l’accommoder à ses passions, ou, par une passion plus détestable encore, il pousse la fureur jusqu’à l’en effacer entièrement. Le premier de ces deux crimes fut, dans les anciens temps, celui de tous les peuples du monde, un seul excepté; ils eurent toujours pour le second une invincible horreur, et les malheureux qui s’en rendaient coupables furent longtemps eux-mêmes une exception au milieu de toutes les sociétés. C’est que cette dernière impiété attaquait à la fois Dieu et l’existence même des sociétés; le bon sens des peuples l’avait pressenti; et, en effet, lorsque la secte infâme d’Épicure eut étendu ses ravages au milieu de l’empire romain, on put croire un moment que tout allait rentrer dans le chaos. Tout était perdu sans doute, si la Vérité elle-même n’eût choisi ce moment pour descendre sur la terre et pour y _converser avec les hommes. »

Josep de Maistre (1 april 1753 – 26 februari 1821)

De Griekse dichteres Maria Polydouri werd geboren op 1 april 1902 in Kalamata. Ze was een tijdgenote van de dichter Kostas Karyotakis met wie zij een stormachtige, maar tragische liefdesaffaire had. Hoewel ze al vroeg begon met dichten ontstond haar belangrijkste werk in de laatste vier jaar van haar leven.

Dream

I gathered roses for you
wandering about the mount;
a thousand thorns in my view,
my clasping hands in hurt abound.

I longed so much for you to pass
through the icy northern wind,
holding a gift for you –alas-
tight against my bosom’s tilt.

I kept on gazing afar,
full of yearning was my heart
and my eyes streaming tears.

In my craving I failed to see
the dead of night was drawing nigh;
and I cried and cried –whatever be-
me and my roses in the night.

Spring Has Drawn High

My cherished one, Lady Spring has drawn nigh. Each eve she deceives me
into playing with her resplendent scarf by the window.

Still, at midnight I can hear your sad song
drifting elusively past the nocturnal bridal harp.

My cherished one, all seek to lull me into a slumber sweet
and whisper to me that you have faded away, forever long.

But all ’n’ everything of you shall reminisce,
turning my anguished yearning into a gaping wound.

My cherished one, all do
unwittingly
remind me of you.

Maria Polydouri (1 april 1902 – 30 april 1930)

De Franse schrijver Edmond Eugène Alexis Rostand werd geboren in Marseille op 1 april 1868. 1918. Rostand was een belangrijke schrijver uit de Franse Romantiek, auteur van het beroemde toneelstuk Cyrano de Bergerac (1897), waarvan de tekst in de verfilming met Gérard Depardieu in de hoofdrol vrijwel integraal werd overgenomen.

Uit: LA PRINCESSE LOINTAINE (1895)

BERTRAND

Eh bien, bons mariniers, je veux

Vous le raconter encore une:

Du soleil rit dans ses cheveux,

Dans ses yeux rêve de la lune;

Quand brillent ses traits délicats

Entre les chutes de ses tresses,

Tous les Amants sont renégats,

Plaintives toutes les Maitresses;

Un je ne sais quoi de secret

Rend sa grâce unique; et bien sienne,

Grâce de Sainte qui serait

En même temps Magicienne!

Ses airs sont doux et persifleurs,

Et son charme a mille ressources

Ses attitudes sont de fleurs,

Ses intonations de sources…

Telle, en son bizarre joli

De Française un peu Moabite,

Mélissinde de Tripoli

Dans un grand palais clair habite!

Telle nous la verrons bientôt

Si n’ont menti les témoignages

Des pèlerins dont le manteau

Est bruissant de coquillages!

Edmond Rostand (1 april 1868 – 2 december 1918)

Octavio Paz, Marga Minco, John Robert Fowles, Andrew Marvell, Nichita Stănescu, Marge Piercy, Peter Motte

De Mexicaanse schrijver, dichter, en diplomaat Octavio Paz Lozano werd geboren op 31 maart 1914 in Mixcoac, tegenwoordig een deel van Mexico-stad. De jonge Octavio groeide op in een tumultueuze tijd: de tijd van de Mexicaanse Revolutie. Hij werd opgevoed door zijn moeder, Josefina Lozano, een diepreligieuze vrouw, door zijn tante en door zijn grootvader aan vaders kant. In 1943 ontving Paz een Guggenheimbeurs en kon hij in de VS studeren. Aan de Universiteit van Californië in Berkeley studeerde Paz Spaans-Amerikaanse poëzie. Zijn ervaring met het leven in de Verenigde Staten zou de inspiratie zijn voor zijn bekendste werk, El laberinto de la soledad, eigenlijk een boeklang essay. Terug in Mexico ging hij in 1945 de diplomatieke dienst in. Hij diende op meerdere posten, onder meer in Frankrijk, Zwitserland en Japan. In 1962 werd Paz benoemd tot de Mexicaanse ambassadeur in India. In 1968 legde hij verbolgen zijn functie neer vanwege het bloedbad van Tlatelolco, waar honderden Mexicaanse studenten in opdracht van de regering neergeschoten en gedood werden. In 1990 ontving hij de Nobelprijs voor de literatuur. Paz bleef publiceren tot aan zijn dood in 1998.

Uit: In light of India

“We arrived in Bombay on an early morning in November 1951. I remember the intensity of the light despite the early hour, and my impatience at the sluggishness with which the boat crossed the quiet bay. An enormous mass of liquid mercury, barely undulating; vague hills in the distance; flocks of birds; a pale sky and scraps of pink clouds. As the boat moved forward, the excitement of the passengers grew. Little by little the white-and-blue architecture of the city sprouted up, a stream of smoke from a chimney, the ocher and green stains of a distant garden. An arch of stone appeared, planted on a dock and crowned with four little towers in the shape of pine trees. Someone leaning on the railing beside me exclaimed, “The Gateway of India!” He was an Englishman, a geologist bound for Calcutta. We had met two days before, and I had discovered that he was W. H. Auden’s brother. He explained that the arch was a monument erected to commemorate the visit of King George V and his wife, Queen Mary, in 1911. It seemed to me a fantasy version of the Roman arches; later I learned it was inspired by an architectural style that had flourished in Gujarat, an Indian state, in the sixteenth century. Behind the monument, floating in the warm air, was the silhouette of the Taj Mahal Hotel, an enormous cake, a delirium of the fin-de-siècle Orient fallen like a gigantic bubble, not of soap but of stone, on Bombay’s lap. I rubbed my eyes: was the hotel getting closer or farther away? Seeing my surprise, Auden explained to me that the hotel’s strange appearance was due to a mistake: the builders could not read the plans that the architect had sent from Paris, and they built it backward, its front facing the city, its back turned to the sea. The mistake seemed to me a deliberate one that revealed an unconscious negation of Europe and the desire to confine the building forever in India. A symbolic gesture, much like that of Cortés burning the boats so that his men could not leave. How often have we experienced similar temptations?”

Octavio Paz (31 maart 1914 – 19 april 1998)

De Joods-Nederlands journaliste en schrijfster Marga Minco, pseudoniem van Sara Minco, werd geboren in Ginneken op 31 maart 1920. Stammend uit een orthodox joods gezin gaat ze in 1938 werken bij de Bossche Courant. In het begin van de Tweede Wereldoorlog verblijft ze in Assen, Delft en Amsterdam. Ze krijgt een lichte vorm van tbc en belandt in ziekenhuizen in Utrecht en Amersfoort. In het najaar van 1942 komt ze terug in Amsterdam en gaat ze bij haar ouders wonen die door de Duitse bezetters gedwongen zijn om in de Jodenbuurt te gaan wonen. Later tijdens de oorlog worden haar ouders, broer en zus weggevoerd en is zij de enige overlevende, want ze weet te ontsnappen en de rest van de oorlog onder te duiken. Ze krijgt ook een nieuwe naam Marga Faes waarvan ze de voornaam ook later aanhoudt. Na de oorlog gaat ze werken bij een aantal kranten en tijdschriften en in 1957 verschijnt haar eerste boek Het bittere kruid waarin ze schrijft over haar eigen oorlogservaringen.

Uit: De man die zijn vrouw liet schrikken

“Ze zei er nooit iets van. Met geen woord roerde ze het aan. Had ze maar eens één keer laten blijken dat het haar ergerde of dat ze er niet tegen kon. Misschien zou hij er dan niet mee door zijn gegaan.

Schaaver, een grote, zwaargebouwde veertiger met een vriendelijk gezicht en lichtblauwe kinderogen, had de gebogen houding en de traagheid van iemand die al bij voorbaat moe is van eigen en andermans bezigheden. Hij was jong getrouwd met Else, een koele, evenwichtige vrouw, van wie iets kalmerends uitging. Hun huwelijk bleef kinderloos. In de eerste jaren wilden ze geen kinderen, maar toen ze er over begonnen te denken, gaf de dokter hun geen hoop. Else bleek onvruchtbaar.

Op een dag kwam Schaaver thuis en trof zijn vrouw niet zoals gewoonlijk in de zitkamer aan. ‘Hé, waar is ze?’ vroeg hij zich af. In die éne sekonde van verbazing handelde hij. Hij liep naar de muurkast en liet zich tussen de kleren op de grond zakken. Eigenlijk had hij er meteen weer uit willen gaan, maar op dat ogenblik kwam Else binnen.

‘Laat ik nu nog maar even blijven zitten,’ dacht hij. Hij vond het we
l grappig zijn vrouw door het sleutelgat te bespieden. Het bood hem de kans haar van een heel andere kant te leren kennen. Mensen die alleen in een vertrek zijn gedragen zich dikwijls zeer wonderlijk. Ze gaan soms op één been staan, maken danspasjes of steken hun tong uit. Maar Else deed niets bizonders. Zij dekte de tafel precies zoals ze gedaan zou hebben als hij zichtbaar was geweest. Dat stelde hem teleur”.

Marga Minco (Ginneken, 31 maart 1920)

De Engelse romanschrijver en essayist John Robert Fowles werd geboren in Leigh-on-Sea (Essex) op 31 maart 1926 als zoon van sigarenhandelaar Robert J. Fowles, en onderwijzeres Gladys Richards. Na zijn eerste opleiding genoten te hebben aan Bedford School en Edinburgh University, studeerde hij aan New College, onderdeel van de Universiteit van Oxford. Hij studeerde hier zowel Frans als Duits. Het zwaartepunt van zijn studie kwam echter uiteindelijk bij Frans te liggen. Na zijn studietijd ging Fowles als docent lesgeven in Frankrijk, Griekenland en Engeland. Door het succes van zijn eerste roman kon hij zich toe gaan leggen op het schrijverschap. In 1968 ging Fowles in het graafschap Dorset te Lyme Regis wonen. Het zou het decor worden voor zijn roman The French Lieutenant’s Woman, waarin vooral het havenhoofd “The Cobb” nadrukkelijk aanwezig is. In 1981 werd het boek verfilmd met een scenario van de Britse toneelschrijver en latere Nobelprijswinnaar Harold Pinter. De film werd genomineerd voor een Oscar. Fowles gaf ooit te kennen dat hij erg onder de indruk was van nouveau roman schrijver Alain Robbe-Grillet. Zelf staat hij bekend om zijn invloed op het Postmodernisme. John Fowles stierf in zijn woonplaats Lyme Regis, na een lang ziekbed.

Uit: The Journals

“63 Fillebrook Avenue, Leigh-on-Sea, 11 September 1949

This so dull life, mingled with hate and annoyance and pity. No attempt here at method or speed. The housework drags on all day – cleaning, hoovering, dusting, making beds, sewing, washing-up and so on. No one ever sits down before suppertime. It is wrong, but the smallness of the rooms and the house is so noticeable now. The nursery stuffed full of things, always untidy; the dining-room dark and gloomy – only the lounge is tolerable, and one never lives there. The cloistered life with no one to talk to, no one to laugh with – here I am like a hermit, and quite unnatural. An absolute craving for new faces, new meetings, new places. I would tell them so much, but a curious obstinacy prevents this. Always an air of mulish hostility.

24 September\. Two beautiful things. A big, spacious sunset sky – elegant and not ostentatious, but curiously in the east, to the west nothing but a bank of low, dark clouds. The end of a Spergularia in the microscope – like a minute green saturn.1 A tiny shining ball with a ring of gauzy skin around it. Also the sails of some Thames barges half-hidden by mist. A curious thing. About to throw a piece of screwed-up paper into the yellow jug which serves as waste-paper basket, I said to myself, ‘As much chance as you have of being genius.’ It fell into the jug without a murmur, a 20 to 1 chance, at the least.

Another day of silence, listening to other people’s trivialities – a dreadful hour at night when all the completely banal information gained from a visit of relatives is repeated and reviewed. Two mathematical impossibilities I should like to see. One, a graph of the words spoken by me each day over a year – the rise and fall would be eye-opening. Near zero here, and normal everywhere else. Two, a count of words spoken by my mother and myself – David and Goliatha!”

John Robert Fowles (31 maart 1926 – 5 november 2005)

De Engelse dichter Andrew Marvell werd geboren in Winestead, Yorkshire op 31 maart 1621 in Londen, 16 augustus 1678) Hij wordt gerekend tot de metaphysical poets, een groep waartoe ook John Donne, George Herbert, Henry Vaughan en Abraham Cowley behoorden. Marvell, de zoon van een geestelijke, bezocht het gymnasium in Hull en studeerde in Cambridge. Na de dood van zijn vader in 1640 bracht hij vier jaar door op het vasteland van Europa, waarbij hij ook Holland bezocht. In die periode begon hij poëzie te schrijven. In 1651 werd hij huisleraar voor de dochter van Lord Fairfax. Hij verbleef daar twee jaar en produceerde er zijn beste werk, waaronder Upon Appleton House, The Garden en het befaamde liefdesgedicht To his Coy Mistress. Vervolgens werd hij huisleraar in Eton, voor een beschermeling van Oliver Cromwell. In 1657 werd hij tweede Latijns secretaris van Oliver Cromwells Commonwealth en raakte bevriend met John Milton. Hij toonde respect voor Cromwell in werken als Horatian ode upon Cromwell’s return from Ireland en Death of the Lord Protector. In 1659 werd hij parlementslid voor Hull en dat bleef hij voor de rest van zijn leven.

YOUNG LOVE

I.
Come little infant, love me now,
While thine unsuspected years
Clear thine agèd father’s brow
From cold jealousy and fears.

II.
Pretty s
urely ‘twere to see
By young Love old Time beguiled,
While our sportings are as free
As the nurse’s with the child.

III.
Common beauties stay fifteen ;
Such as yours should swifter move,
Whose fair blossoms are too green
Yet for lust, but not for love.

IV.
Love as much the snowy lamb,
Or the wanton kid, does prize,
As the lusty bull or ram,
For his morning sacrifice.

V.
Now then love me : Time may take
Thee before thy time away ;
Of this need we’ll virtue make,
And learn love before we may.

VI.
So we win of doubtful Fate,
And, if good she to us meant,
We that good shall antedate,
Or, if ill, that ill prevent.

VII.
Thus as kingdoms, frustrating
Other titles to their crown,
In the cradle crown their king,
So all foreign claims to drown ;

VIII.
So to make all rivals vain,
Now I crown thee with my love :
Crown me with thy love again,
And we both shall monarchs prove.

Andrew Marvell (31 maart 1621 – 16 augustus 1678)

De Roemeense dichter en essayist Nichita Stănescu werd geboren op 31 maart 1933 in Ploieşti. Daar maakte hij zijn middelbare school af en vervologens studeerde hij Roemeense letterkunde in Boekarest. Zijn literaire debuut maakte hij in het tijdschrift Tribuna. Stănescu was redacteur bij de bladen Gazeta Literară, România Literară en Luceafărul. Zijn eerde dichtbundel, Sensul iubirii (Engels “The Aim of Love”), verscheen in 1960. De laatste tijdens zijn relatief korte leven verschenen bundel was was Noduri şi semne (Engels: “Knots and Signs”) in 1982.

Knot 19

Be aware that I can kill,
that I can crush with my heel the sweet head
of the peaceful rising star,
because of this I’ve turned to painting houses!

Be aware that I take no pity on myself,
that I mix my blood with birch trees!
I bring this to your attention with dispatch!
Watch what you do!

Sign 12

Little by little she became a word,
bundles of soul on the wind,
a dolphin in the clutches of my eyebrows,
a stone provoking rings in water,
a star inside my knww,
a sky inside my shoulder,
and I inside I.

Field in Spring

Green rings around the eyes, this grass in vibrant motion
arcs tenderly about you, at a distance-
you summon it, then fling it round, broken
by your laugh of youth and innocence.

Stretched under you, this curling dome of grass
would sound its voices in the gravel-
but you are unaware – and now you pass
through foreign stars, a fool.

Nichita Stănescu (31 maart 1933 – 13 december 1983)

De Amerikaanse schrijfster en feministe Marge Piercy werd geboren op 31 maart 1936 in Detroit. Zij studeerde o.a. aan de universiteit van Michigan. Haar eerste bundel, Breaking Camp, werd gepubliceerd in 1968. Haar romans en gedichten draaien vaak om sociale en feministische kwesties, maar de settings verschillen. Body of Glass is een science fiction roman, City of Darkness, City of Light speelt tijdens de Franse Revolutie. Andere romans zoals Summer People en The Longings of Women spelen in de moderne tijd.

The Neighbor

Man stomping over my bed in boots
carrying a large bronze church bell
which you occasionally drop:
gross man with iron heels
who drags coffins to and fro at four in the morning,
who hammers on scaffolding all night long,
who entertains sumo wrestlers and fat acrobats–
I pass you on the steps, we smile and nod.
Rage swells in me like gas.
Now rage too keeps me awake.

Attack of the Squash People

And thus the people every year
in the valley of humid July
did sacrifice themselves
to the long green phallic god
and eat and eat and eat.
They’re coming, they’re on us,
the long striped gourds, the silky
babies, the hairy adolescents,
the lumpy vast adults
like the trunks of green elephants.
Recite fifty zucchini recipes!

Zucchini tempura; creamed soup;
sauté with olive oil and cumin,
tomatoes, onion; frittata;
casserole of lamb; baked
topped with cheese; marinated;
stuffed; stewed; driven
through the heart like a stake.

Get rid of old friends: they too
have gardens and full trunks.
Look for newcomers: befriend
them in the post office, unload
on them and run. Stop tourists
in the street. Take truckloads
to Boston. Give to your Red Cross.
Beg on the highway: please
take my zucchini, I have a crippled
mother at home with heartburn.

Sneak out before dawn to drop
them in other people’s gardens,
in baby buggies at churchdoors.
Shot, smuggling zucchini into
mailboxes, a federal offense.

With a suave reptilian glitter
you bask among your raspy
fronds sudden and huge as
alligators. You give and give
too much, like summer days
limp with heat, thunderstorms
bursting their bags on our heads,
as we salt and freeze and pickle
for the too little to come.

Marge Piercy (Detroit, 31 maart 1936)

De Vlaamse schrijver, vertaler en publicist Peter Motte werd geboren in Geraardsbergen op 31 maart 1966. Door zijn activiteiten met het tijdschrift De Tijdlijn werd hij bekender als redacteur en uitgever van o.a. Frank Roger en Mark J. Ruyffelaert. Hij stopte met het tijdschrift om zich beter te kunnen bezighouden met zijn activiteiten als vertaler, maar begon ook te illustreren. Hij verzorgde facsimile-edities van August Snieders en Omer K. De Laey, en van Frank Roger.

Motte bracht de sciencefiction, fantasy en horror in Vlaanderen en Nederland onder de aandacht van de Franstaligen door de verhalenbundel La ligne de temps hors série 1.

Uit: De Wereld der Fantasie

“Voor me rees uit de dorre bodem een hoge, smeedijzeren poort op, bovenaan afgerond door een zware, stenen boog en geschraagd door twee kolossale, marmeren zuilen. Vandaar ontspon zich eindeloos een rotsachtige muur, die het panorama met een beslistheid afgrensde alsof niets anders werkelijkheid was.
Maar voor ik me zo dicht bij de barrière bevond, onderzocht ik vanop een heuveltop de doodse vlakte, die slechts hier en daar met distels was begroeid en door het schemerduister sinister leek. Ik meende een flauw, hoopvol licht te zien, dat zich als een verwaaide blauwe nevel over de wal waagde. Dat alleen liet denken, dat buiten dit afschrikwekkende landschap meer moest bestaan, iets dat zich volledig van deze grensrealiteit onderscheidde”.

Peter Motte (Geraardsbergen, 31 maart 1966)

Georg Trakl werd op 3 februari 1887 in het conducteurshuis aan de Waagplatz 2 in Salzburg geboren. Zijn vader, Tobias Trakl, was een handelaar in ijzerwaren en zijn moeder, die ook psychische problemen had, was Maria Catharina Trakl, (meisjesnaam Halik). Voorts had hij nog drie broers en drie zussen. Margarethe (doorgaans Grethe genoemd) stond hem het naast, zelfs zodanig dat sommigen een incestueuze verhouding vermoeden. Zijn jeugd bracht hij door in Salzburg. Vervolgens bezocht hij van 1897 tot 1905 het humanistische gymnasium. Om toch een academische opleiding te kunnen volgen, werkte hij tot 1908 in de praktijk bij een apotheker. Sommigen vermoedden dat hij dit vooral deed om zichzelf opiaten te kunnen verschaffen. Bij het uitbreken van WO I werd Trakl als medicus naar het front in Galicië (heden ten dage in Oekraïne en Polen) gestuurd. Zijn gemoedsschommelingen leidden tot geregelde uitbraken van depressie, die verergerd werden door de afschuw die hij voelde voor de verzorging van de ernstig verwonde soldaten. De spanning en druk dreven hem ertoe een suïcidepoging te ondernemen, welke zijn kameraden nochtans verhinderden. Hij werd in een militair ziekenhuis opgenomen in Kraków, alwaar hij onder strikt toezicht geplaatst werd.Trakl verzonk daar in nog zwaardere depressies en schreef Ficker om advies. Ficker overtuigde hem ervan dat hij contact moest opnemen met Wittgenstein, die inderdaad op weg ging na Trakls bericht te hebben ontvangen. Op 4 november 1914, drie dagen voordat Wittgenstein aan zou komen, overleed hij echter aan een overdosis cocaïne

Paul Celan werd onder de naam Paul Antschel op 23 november 1920 geboren in Czernowitz, toentertijd de hoofdstad van de Roemeense Boekovina, nu behorend bij de Oekraïne. Paul Celans ouders waren Duitssprekende joden die hun zoon joods opvoedden en hem naar Duitse christelijke scholen stuurden. In 1942 werden Celans ouders door de Duitse bezetter naar een werkkamp gedeporteerd en daar vermoord. Hijzelf wist aanvankelijk onder te duiken, maar moest vanaf juli 1942 in een werkkamp dwangarbeid verrichten. Celan overleefde de oorlog. Via Boekarest en Wenen vestigde Celan zich in 1948 in Parijs. Daar was hij werkzaam als dichter, vertaler en doceerde hij aan de prestigieuze Ecole Normale Supérieure. Vermoedelijk op 20 april 1970 beëindigde hij zijn leven zelf door in de Seine te springen.

Simon Vestdijk (Harlingen, 17 oktober 1898 – Utrecht, 23 maart 1971) was een Nederlands romancier, dichter, essayist en vertaler. Zijn jeugd te Harlingen en Leeuwarden beschreef hij later in de Anton Wachter-cyclus. Van jongs af aan logeerde hij regelmatig bij zijn grootouders in Amsterdam, waar hij zich in 1917 aan de Universiteit van Amsterdam inschrijft als student in de medicijnen. Tijdens zijn studie die van 1917 tot 1927 duurde, leerde hij Jan Slauerhoff kennen.Tot 1932 is hij als arts in praktijken door heel Nederland werkzaam. In 1932 volgt zijn officiële schrijversdebuut met de uitgave van de bundel Verzen in De Vrije Bladen. Doorslaggevend voor Vestdijks uiteindelijke keuze voor de literatuur is zijn ontmoeting in 1932 met Eddy Du Perron en Menno ter Braak. Deze ontmoeting had tot resultaat dat hij redactielid werd van het tijdschrift Forum Kort daarop, in 1933, wordt zijn eerste novelle, De oubliette, uitgegeven. In hetzelfde jaar schrijft hij Kind tussen vier vrouwen, dat, eerst geweigerd door de uitgever, later de basis zal vormen voor de eerste drie delen van de Anton Wachter-romans. In 1951 ontvangt Vestdijk de P.C. Hooftprijs voor zijn in 1947 verschenen roman De vuuraanbidders. In 1957 wordt hij voor het eerst door het PEN-centrum voor Nederland voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Literatuur, die hij echter nooit zal krijgen. Op 20 maart 1971 wordt hem de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend, maar voor hij deze kan ontvangen overlijdt hij op 23 maart te Utrecht op 72-jarige leeftijd. Vestdijk was auteur van ca. 200 boeken. Vanwege deze enorme productie noemde de dichter Adriaan Roland Holst hem ‘de man die sneller schrijft dan God kan lezen’. Andere belangrijke boeken van Simon Vestdijk zijn: “Kind van stad en land” (1936), “Meneer Visser’s hellevaart” (1936), “Ierse nachten” (1946), “De toekomst de religie” (1947), “Pastorale 1943” (1948), “De koperen tuin” (1950), “Ivoren wachters” (1951), “Essays in duodecimo” (1952) en “Het genadeschot” (1964).

Thomas Mann, de jongere broer van Heinrich Mann, werd geboren op 6 juni 1875 in Lübeck. Hij was de tweede zoon van de graankoopman Thomas Johann Heinrich Mann welke later één van de senatoren van Lübreck werd. Zijn moeder Julia (geboren da Silva-Bruhns) was Duits-Braziliaans van Portugees Kreoolse afkomst. In 1894 debuteerde Thomas Mann met de novelle “Gefallen”. Toen Thomas Mann met 21 jaar eindelijk volwassen was en hem dus geld van zijn vaders erfenis toestond – hij kreeg ongeveer 160 tot 180 goldmark per jaar – besloot hij dat hij genoeg had van al die scholen en instituties en werd onafhankelijk schrijver. Kenmerkend voor zijn stijl zijn de ironie, de fenomenale taalbeheersing en de minutieuze detailschildering. Manns reputatie in Duitsland was sterk wisselend. Met zijn eerste roman, Buddenbrooks (1901), had hij een enorm succes, maar door zijn sceptische houding tegenover Duitsland na de Eerste Wereldoorlog veranderde dit volledig. Stelde hij zich tot aan de jaren twintig apolitiek op (Betrachtungen eines Unpolitischen, 1918), meer en meer raakte hij bij het Politiek gebeuren betrokken. Zijn afkeer van het nationaal socialisme groeide, zijn waarschuwingen werden veelvuldiger en heftiger. In 1944 accepteerde hij het Amerikaanse staatsburgerschap. Tussen 1943 en 1947 schreef Mann Doktor Faustus (zie Faust), de roman van de ‘Duitse ziel’ in de gecamoufleerd geschilderde omstandigheden van de 20ste eeuw. In 1947 bezocht hij voor het eerst sinds de Oorlog Europa, twee jaar later pas Duitsland. In 1952 vertrok hij naar Zwitserland. Op 12 augustus 1955 stierf hij in Zürich. Twintig jaar na zijn dood, in aug. 1975, is zijn literaire nalatenschap geopend: dagboekaantekeningen van 15 maart 1933 tot 29 juli 1955, alsmede notities uit de jaren 1918 tot en met 1921.Belangrijke werken zijn: Der Zauberberg, Der Tod in Venedig, Dokter Faustus , Joseph und seine Brüder en Die Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull

De Nederlandse dichter Jakobus Cornelis Bloem werd geboren op 10 mei 1887 in Oudshoorn. Bloem stamde uit een stijlvolle, patricische familie. Op 12 mei 1921 verscheen eindelijk Het verlangen, vooral dank zij de krachtdadige hulp van zijn vriend Jan van Krimpen, die ook de typografie verzorgde In 1925 ontmoette Bloem de 19-jarige Clara Eggink. Het volgende jaar trouwden zij. Vrijwel tegelijk met de geboorte van hun zoon Wim op 8 september 1927 werd Bloem ontslagen bij de NRC. In mei 1928 werd Bloem benoemd tot griffier aan het kantongerecht De Lemmer, uit welk ‘Friesch Cayenne’ hij in 1931 werd overgeplaatst naar Breukelen. Afgezien van kleine opflakkeringen in 1924/25 en 1929 (samen vijf verzen), duurde het tot 1930 voor hij weer ‘aan de schrijverij’ raakte. Dit resulteerde in het jaar daarop in de bundel Media vita. Tussen 1934 en 1937, maar vooral in dat laatste jaar, schreef Bloem de verzen die uitkwamen als De nederlaag. Zijn Verzamelde gedichten verschenen in 1947, al spoedig enige malen herdrukt, en daarmee kwam eindelijk ook de officiële erkenning van zijn dichterschap: Constantijn Huygens-prijs (1949), P.C. Hooftprijs (1952), en ten slotte de grote Prijs der Nederlandse Letteren (1965). Na een langdurige ziekte die hem volstrekt hulpbehoevend maakte, overleed Bloem op 10 augustus 1966. Hij werd begraven in Paasloo (Overijssel).

Rilke werd op 4 december 1875 geboren in Praag. Hij had al naam gemaakt als dichter met zijn bundels Das Stundenbuch en Das Buch der Bilder, toen hij de literaire wereld versteld deed staan en wereldfaam verwierf met de publicatie van zijn twee delen Neue Gedichte in 1907 en 1908. Hij verzamelde daarin het beste werk uit een van zijn vruchtbaarste periodes, die hij grotendeels doorbracht in Parijs. Rilke was daar diep onder de indruk gekomen van Rodin, bij wie hij een tijdlang in dienst was als particulier secretaris. Rodin, zei hij later, had hem leren kijken. Dit kijken kwam neer op intense concentratie, om het mysterie te kunnen zien ‘achter de schijnbare werkelijkheid’. Latere en rijpere werken als Duineser Elegien (1912-1923) en het ronduit schitterende Die Sonette an Orfeus (1924) illustreren Rilkes metafysische visie op het onzegbare, dat haar verwoording vindt in een hermetische muzikale taal. Op 29 december 1926 overlijdt Rilke in het sanatorium in Val-Mont aan de gevolgen van leukemie. Enkele dagen later wordt hij, overeenkomstig zijn wens, begraven op het kerkhof van Raron.

K.P. Kavafis werd als kind van Griekse ouders, afkomstig uit Konstantinopel, geboren in 1863 in Alexandrië (tot vandaag een Griekse enclave) waar hij ook het grootste deel van zijn leven woonde en werkte. Twee jaar na de dood van zijn vader verhuist het gezin in 1872 naar Engeland om na een verblijf van vijf jaar naar Alexandrië terug te keren. Vanwege ongeregeldheden in Egypte vlucht het gezin in 1882 naar Konstantinopel, om na drie jaar opnieuw naar Alexandrië terug te gaan. In de jaren die volgen maakt Kavafis reizen naar Parijs, Londen en in 1901 zijn eerste reis naar Griekenland, in latere jaren gevolgd door nog enkele bezoeken. Op de dag van zijn zeventigste verjaardag, in 1933 sterft Kavafis in Alexandrië. De roem kwam voor Kavafis pas na zijn dood, dus postuum. Deels is dat toe te schrijven aan zijn eigen handelswijze. Hij was uiterst terughoudend met de publicatie van zijn gedichten, liet af en toe een enkel gedicht afdrukken in een literair tijdschrift, gaf in eigen beheer enkele bundels met een stuk of twintig gedichten uit en het merendeel van zijn poëzie schonk hij op losse bladen aan zijn beste vrienden.